Świadkowie Jehowy

From WikiBrooklyn

Świadkowie Jehowy (pełna nazwa: Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy, oficjalna nazwa prawna w Polsce: Strażnica - Towarzystwo Biblijne i Traktatowe - Zarejestrowany Związek Wyznania Świadków Jehowy) – parachrześcijański związek wyznaniowy głoszący, że jedynym Bogiem jest Jehowa, odrzucający dogmat o Trójcy oraz oczekujący Armagedonu. Świadkowie Jehowy są zaliczani do tzw. nurtu badackiego (zob. Badacze Pisma Świętego), należącego do wyznań millenarystycznych. Ruch zapoczątkowany przez Charlesa T. Russela w 1872 r. w Pensylwanii (USA) obecnie liczy około 6,5 miliona aktywnych głosicieli na całym świecie (2005). Świadkowie Jehowy są znani z działalności ewangelizacyjnej i publikacji (najbardziej znane: "Strażnica" oraz "Przebudźcie się!").

Spis treści

Historia

Historia powstania Świadków Jehowy

Charles Taze Russell w 1911 r.
Powiększ
Charles Taze Russell w 1911 r.

W 1852 roku w Allegheny w stanie Pensylwania w USA urodził się Charles Taze Russell. Rodzice Joseph L. Russell i Anna E. Russell (z domu Birney) byli prezbiterianami. Wychowywany w duchu religijnym kilkunastoletni Russell zaczął się zastanawiać nad doktrynami religijnymi.

Bóg, który użyłby swej mocy do stworzenia istot ludzkich, z góry wiedząc, że będą poddane wiecznym mękom, ba, przeznaczając je na to, nie byłby ani mądry, ani sprawiedliwy, ani miłujący. Kierowałby się niższymi miernikami niż wiele ludzi.

Ch. T. Russel oświadczył:

Z czasem zrozumiałem, że chociaż każde spośród rozmaitych wyznań wiary zawierało jakieś elementy prawdy, to jednak ogólnie rzecz biorąc, wszystkie wprowadzały w błąd i były sprzeczne ze Słowem Bożym.

Powodowany tym Russell odwrócił się od kościelnych religii. Zawiodły go także religie Wschodu, którym również się bliżej przyjrzał. Russell został ponownie utwierdzony w wierze, kiedy przypadkiem znalazł się na religijnym zebraniu adwentystów, które było prowadzone przez Jonasa Wendella. Chociaż dla Russella wykładnia Pisma Świętego nie była całkiem jasna, to skłoniła go do wnikliwego studiowania tej księgi. W 1870 roku spotkał się z kilkoma znajomymi z Pittsburgha oraz Allegheny i wspólnie założyli klasę studiów biblijnych, której działanie tak opisywał jeden z jej uczestników:

Ktoś z obecnych zadawał pytanie. Potem rozwijała się dyskusja. Odszukiwano wszelkie wersety biblijne związane tematem, a gdy wszyscy byli już przekonani, że one ze sobą harmonizują, formowali na koniec wynikający z nich wniosek i go zapisywali.

Russell nie uważał, że konieczna jest interpretacja Biblii. Był przekonany, że jeśli jakiś jej fragment jest niezrozumiały to jego wyjaśnienia należy szukać w innym fragmencie Pisma Świętego.

Charles Taze Russell otwarcie korzystał z pomocy innych przy studiowaniu Biblii. Wyrażał wdzięczność wobec pomocy adwentysty Jonasa Wendella i G. Storssowi. W styczniu 1876 roku Russell otrzymał egzemplarz czasopisma Herald of the Morning (Zwiastun Poranka) wydawanego przez adwentystę Nelsona Barboura. W tym czasopiśmie Barbour głosił pogląd głoszony wcześniej przez Izaaka Newtona, że przyjście Jezusa nie miało na celu zniszczenia wszystkich ludzi na ziemi, oraz że Chrystus przyjdzie jako duch, a nie w ciele. Odtąd Storrs i Russell wspólnie współpracowali przy wydawaniu 'Zwiastuna Poranka'. Russell m. in. wspierał finansowo wydawanie tego czasopisma aż do 1878 roku, kiedy to po kilkumiesięcznej polemice na łamach Zwiastuna Russell zupełnie zerwał współpracę po artykule autorstwa Barboura w którym kwestionował wartość ofiarnej śmierci Chrystusa. Po wycofaniu się z wspierania i pisania do Zwiastuna Poranka postanowił od lipca 1879 roku publikować pismo Zion's Watch Tower and Herald of Christ's Presence (Strażnica Syjońska i Zwiastun Obecności Chrystusa). Odtąd Russell posługiwał się głównie tym czasopismem do głoszenia prawd biblijnych. Russell nigdy nie przypisywał sobie odkrycia prawd. Powiedział:

Stwierdziliśmy, że przez całe wieki różne społeczności religijne i rozmaite grupy rozdzieliły między siebie nauki biblijne i stapiały je – mniej lub bardziej – z ludzkimi spekulacjami i błędnymi poglądami (...) Przekonaliśmy się, że ważna nauka o usprawiedliwieniu przez wiarę, a nie przez uczynki, została jasno sformułowana przez Lutra, a w nowszych czasach przez wielu chrześcijan, że prezbiterianie z wielkim szacunkiem odnosili się do Bożej sprawiedliwości, mocy i mądrości, chociaż tych przymiotów dokładnie nie rozumieli, że metodyści cenili i wychwalali miłość i miłosierdzie Boga, że adwentyści głosili cenną naukę o powrocie Pana, że baptyści między innymi dobrze pojmowali symboliczne znaczenie chrztu, mimo że stracili z oczu prawdziwy chrzest, że niektórzy uniwersaliści już od dłuższego czasu mają mgliste pojęcie o 'restytucji'. W ten sposób niemal wszystkie wyznania dowiodły, że ich założyciele poszukiwali prawdy. Ale niewątpliwie wielki Przeciwnik walczył z nimi i nie mogąc całkowicie zniweczyć Słowa Bożego, przewrotnie je między nich rozdzielił. (...)
Wykonujemy pracę (...) zbierania rozproszonych przez długi czas fragmentów prawdy oraz przekazywania ich ludowi Pańskiemu – nie jako nowych, nie jako naszych własnych, ale jako pochodzących od Pana. (...) Nie powinniśmy mniemać, że to nam należy się jakakolwiek zasługa za odkrycie i ponowne uporządkowanie klejnotów prawdy.

W Strażnicy z maja i czerwca 1880 roku Russell ogłosił, że zamierza odwiedzić szereg miast w celu zjednoczenia i wzajemnego poznania licznych, ale bardzo rozproszonych czytelników. Wizyty Russella doprowadziły do utworzenia w odwiedzanych miastach szeregu klas, czyli eklezji (nazwanych potem zborami). Zebrania odbywały się co najmniej dwa razy w tygodniu. Te urządzane w wynajętych salach składały się wykładu wygłaszanego przez zdolnego mówcę. Z kolei na te urządzane w domach wszyscy zabierali swoją Biblię, konkordancję, papier, ołówek i byli zachęcani do czynnego udziału. Z powodu takiego przebiegu zebrań i dokładnego studiowania Biblii osoby te zaczęto nazywać Badaczami Pisma Świętego.

W lipcu i sierpniu 1881 roku w Strażnicy opublikowano artykuł pod tytułem Czy głosisz? Oparte m. in. na Ewangelii według Mateusza 24,14; 28,19-20 oraz Dziejach Apostolskich 1,8 artykuły wskazywały, że głównym zadaniem Badaczy Pisma Świętego powinno być głoszenie Dobrej Nowiny. W tym samym czasie Russell wezwał do 'wyjścia z Babilonu Wielkiego' (czyli opuszczenia swojego kościoła), który był utożsamiany przez Badaczy Pisma Świętego z Kościołem katolickim i papiestwem, a potem także z innymi religiami.

Na początku XX wieku kazania Russella zaczęły publikować gazety. W 1913 roku co tydzień kazania te publikowało już 2000 tytułów, które trafiały do 2 000 000 czytelników. W 1908 roku przedstawiciele założonego przez Russella Towarzystwa Strażnica (m. in. radca prawny Joseph F. Rutherford) zakupili stary Plymouth Bethel przy Hicks Street 13-17 Brooklinie – były dom misyjny Kościoła kongregacjonalistów, gdzie mieściły się biura towarzystwa, jak i sala zebrań (nazwany potem Betel, czyli 'Domem Bożym'), a także dawną rezydencję pastora Henry Ward Beechera przy Columbia Heights 124, który stał się domem pracowników Betel.

W 1912 roku Russell z współpracownikami przystąpili do realizacji Fotodramy Stworzenia, czyli zestawu filmów i przezroczy zsynchronizowanych z nagraniami na płytach gramofonowych. Premiera odbyła się w styczniu 1914 roku i przyciągnęła 5 000 widzów. Do końca roku Fotodramę Stworzenia obejrzały miliony osób w Ameryce Północnej, Europie, Nowej Zelandii i Australii.

Rok 1914 dla Badaczy Pisma Świętego i samego Russella był rokiem szczególnym, ponieważ już wiele lat wcześniej Russell i inni Badacze posługując się chronologią Biblijną obliczyli, że w październiku tego roku dobiegną końca Czasy Pogan. Wierzono, że szalejąca I wojna światowa przerodzi się w światową anarchię. Wielu Badaczy Pisma Świętego wierzyło, że w 1914 roku pójdą do nieba. Napisano wtedy:

Wyobrażaliśmy sobie, że żniwo i zgromadzanie Kościoła pomazańców zostanie wykonane przed upływem Czasów Pogan, ale Biblia nic takiego nie mówi.

16 października 1916 roku Charles Taze Russell wraz ze swoim sekretarzem Menta Sturgeon wybrali się na zaplanowaną podróż po zachodniej i południowej części USA. We wtorek 31 października, 64 letni Russell zmarł w pociągu w miejscowości Pampa w stanie Teksas.

W opublikowanym, zgodnie z życzeniem Russella, na łamach Strażnicy testamencie zalecił utworzenie pięcioosobowego Komitetu Redakcyjnego, który miałby się zajmować redagowaniem Strażnicy. Zarząd Towarzystwa Strażnica powołał Komitet Wykonawczy złożony z A. I. Ritchiego, W. E. Van Amburgh oraz J. F. Rutheforda. Ów komitet miał sprawować nadzór nad działalnością Towarzystwa Strażnica. Decyzją walnego zgromadzenia, które odbyło się 6 stycznia 1917 roku wobec braku innych kandydatów na nowego prezesa Towarzystwa Strażnica jednomyślnie wybrano Josepha Franklina Rutherforda. Nowy prezes Towarzystwa kładł mocniejszy nacisk na ewangelizację. Zwiększono z 69 do 93 osób liczbę podróżujących przedstawicieli Towarzystwa i z 372 do 461 liczbę kolporterów publikacji.

Grafika:Rutherford.jpg
Joseph F. Rutherford

W 1917 roku czterech członków Towarzystwa Strażnica usiłowało usunąć ze stanowiska nowego prezesa. Osoby te zostały usunięte z organizacji i utworzyły osobne, małe grupy skupiając wokół siebie lojalne im osoby. Jeszcze w tym samym roku rozpoczęły kampanię pisania listów i przemówień, co spowodowało rozdźwięki oraz odwrócenie się niewielkiej części osób od Towarzystwa Strażnica. Powstały wtedy liczne rozłamy, a główne grupy, które odwróciły się od Towarzystwa Strażnica znane w Polsce to Badacze Pisma Świętego, Wolni Badacze Pisma Świętego, Świecki Ruch Misyjny "Epifania".

Pod koniec 1918 roku wydano dokończoną po śmierci Russella książkę pt. Dokonana Tajemnica. Ponieważ książka zawierała szereg bardzo krytycznych uwag wobec kleru chrześcijańskiego została zakazana w Kanadzie i USA. Wzrastał też podsycany przez duchowieństwo sprzeciw wobec Badaczy Pisma Świętego. W wyniku ostrej krytyki kleru zawartej w tej, jak i innych książkach wydawanych przez Towarzystwo Strażnica począwszy od 1918 roku Europę i Amerykę Północną objęła fala ataków na Badaczy Pisma Świętego. 7 maja 1918 roku decyzją władz federalnych USA J. F. Rutherford i kilku jego współpracowników zostało aresztowanych i osadzonych w więzieniu federalnym w Atlancie w stanie Georgia. Więzieni członkowie Towarzystwa Strażnica zostali zwolnieni 25 marca 1919 roku. W czasie pobytu ośmiu członków zarządu Towarzystwa Strażnica w więzieniu niemal całkowicie zamarła wszelka działalność Badaczy Pisma Świętego. Ale już 4 maja na pierwszym wygłoszonym przez Rutherforda wykładzie po wyjściu z więzienia było obecnych 3 500 osób, a dla ponad pół tysiąca zabrakło miejsc.

W dniach od 1 do 8 września 1919 roku w Cedar Point w stanie Ohio odbyło się zgromadzenie Badaczy Pisma Świętego na którym Rutherford oświadczył:

Misją chrześcijanina na ziemi (...) jest głoszenie orędzia o sprawiedliwym Królestwie Pana, które zapewni błogosławieństwa całemu wzdychającemu stworzeniu.

Na tym zgromadzeniu ogłoszone też wydanie nowego czasopisma pt. The Golden Age (Złoty Wiek, a obecnie znane jako Przebudźcie się!). W 1922 roku, w dniach od 5 września do 13 września odbyło się kolejne, 9-dniowe zgromadzenie. W programie zgromadzenia znalazł się punkt, w którym mówca powiedział, że każdy poświęcony ma obowiązek występować w charakterze publicznego głosiciela Króla i królestwa. Jeszcze w 1920 roku w książce Miliony ludzi obecnie żyjących nigdy nie umrą! wyrażono oczekiwania, że w 1925 roku zmartwychwstaną takie osobistości jak: Abraham, Jakub, Izaak i inni prorocy, a namaszczeni chrześcijanie pójdą do nieba. Po niespełnionych oczekiwaniach niewielka część Badaczy Pisma Świętego porzuciła religię. Kolejnym momentem porzucenia Badaczy Pisma Świętego było wyjaśnienie istnienia dwóch organizacji – Szatana i Jehowy. Wyjaśnienie księgi Objawienia znacznie różniło się od interpretacji zawartej w Dokonanej Tajemnicy, która w znacznej mierze była pośmiertną syntezą notatek i wniosków Russella. Spowodowało to, że część Badaczy zgorszyła się i odeszła. Od 1927 roku wzrastała liczba aresztowań Badaczy Pisma Świętego, ponieważ w niedziele organizowali się w grupy, które głosiły ewangelię.

W 1931 roku w Columbus w stanie Ohio zorganizowano kolejne zgromadzenie, którego część była transmitowana przez należące do Towarzystwa Strażnica radio WBBR, służące krzewieniu audycji o tematyce biblijnej. Na tym zgromadzeniu została wygłoszona rezolucja pt. Nowe imię o treści:

Pragniemy, by nas znano pod nowym imieniem i nazywano nim, a mianowicie: Świadkowie Jehowy.

Rok 1932 przyniósł kolejne wyjaśnienie na podstawie Biblii, że ci Badacze, którzy nie spodziewają się pójść do nieba, będą żyli na ziemi.

Historia i rozwój nauk eschatologicznych Świadków Jehowy
Nauczanie:Początek „czasów końca” Powrót Chrystusa Objęcie Królestwa przez Chrystusa Wskrzeszenie pomazańców Sąd nad religiami „Wielki ucisk”
1879-1920 1799 1874 1878 1914, 1915, 1918, 1920
1920-1925 1925
1925-1927 1914 1878 1878 w zasięgu pokolenia z 1914
1927-1930 1914
1930-1933 1919
1933-1966 1914
1966-1975 1975?
1975-1995 w zasięgu pokolenia z 1914
1995-2008 bliski

8 stycznia 1942 roku zmarł J. F. Rutherford. Pięć dni później prezesem wybrano Nathana H. Knorra. Nowy prezes Towarzystwa Strażnica jeszcze mocniej akcentował potrzebę głoszenia i na większą skalę zaczął organizować zgromadzenia. Wkrótce też zorganizowano Kursy Służby Teokratycznej, które odbywały się w każdym zborze, a przygotowywały i szkoliły głosicieli do przemówień i głoszenia. 1 lutego 1943 roku 100 studentów rozpoczęło zajęcia w nowo powstałej szkole Gilead. Kurs trwał 20 tygodni, a głównym podręcznikiem była Biblia.

Po wojnie, kiedy wróciła możliwość niezakłóconej korespondencji pocztowej zaczęły napływać sprawozdania. Okazało się, że mimo pożogi wojennej liczebność Świadków Jehowy znacznie wzrosła.

W roku 1950 na zorganizowanym na stadionie Yankee zgromadzeniu, gdzie było obenych 123 000 osób ogłoszono wydanie Chrześcijańskich Pism Greckich w Przekładzie Nowego Świata (Nowego Testamentu). Poczynając od 1 października 1972 roku zmieniono sposób zarządzania zborami. Dotychczas zborami opiekowali się słudzy zboru, którzy byli mianowani przez Towarzystwo Strażnica. Teraz, na podstawie Listu do Filipian 1,1, gdzie Apostoł Paweł napisał o gronie starszych, miało być w zborach wielu, tworzących grono starszych, o ile mieli stosowne kwalifikacje (zob. 1 Tm 3,1). To samo dotyczyło sług pomocniczych. W tym samym okresie odpowiedzialność i nadzór nad ewangelizacją przejęło Ciało Kierownicze, złożone z kilkunastu dojrzałych duchowo mężczyzn, mających nadzieję niebiańską (zaliczających się do 144 000 wybranych, namaszczonych duchem Świadków).

Od stycznia 1976 roku nadzór nad Towarzystwem Strażnica został przekazany sześciu kilkuosobowym komitetom. Odtąd już Towarzystwem Strażnica nie zarządzała jedna osoba.

8 czerwca 1977 roku w wyniku niemożliwego do zoperowania guza mózgu zmarł Nathan Knorr. Następcą na stanowisku Prezesa Towarzystwa Strażnica został 83 letni Frederick W. Franz. Obecnie Ciało Kierownicze nie jest zupełnie związane z Towarzystwem Strażnica. Żaden z Członków owego Ciała nie może być jednocześnie członkiem Zarządu Towarzystwa Strażnica.

Historia Świadków Jehowy w Polsce

<ref>Rocznik Świadków Jehowy 1994</ref> Historia Świadków Jehowy w Polsce sięga ok. roku 1892, kiedy to niejaki Olszański – Badacz Pisma Świętego - wrócił z USA do Polski. Kolejnym Badaczem Pisma Świętego był Szwajcar Bente, który w 1905 roku objął wakat dyrektora w warszawskiej fabryce koronek. Działania tych osób sprawiły, że w już 1915 roku, regularnie, co miesiąc była publikowana Strażnica w języku polskim. W 1910 w Warszawie złożył wizytę Charles Taze Russell. Mimo, że już wtedy w Warszawie i Łodzi było wiele osób, które interesowały się studiowaniem Biblii w urządzaniu spotkań przeszkadzała Policja Carska. W roku 1913 udało się jednak zalegalizować działalność Badaczy Pisma Świętego. W 1918 roku warszawski zbór zgromadzał już ok. 50 osób, które regularnie przychodziły na wykłady. Brak kontaktów z resztą Badaczy Pisma Świętego (np. wiadomość o śmierci Russella dotarła do Warszawy aż dwa lata po fakcie) podczas I wojny światowej spowodował, że doszło do podziałów i rozłamów. Jedna z grup wprowadziła swoje nauki i przejęła polski oddział Towarzystwa (w tym salę w Warszawie). Wysłana przez amerykański oddział Towarzystwa Strażnica delegacja złożona z dwóch mężczyzn uznała jednak, że nauki tej grupy są niezgodne z naukami Towarzystwa Strażnica i w niedługim czasie przywróciła właściwe poglądy. W 1920 roku do Krakowa powrócił z USA Jan Kusina, który szybko zorganizował w tym mieście grupkę Badaczy Pisma Świętego. Franciszek Puchała, który przebywał na emigracji w USA po powrocie do Polski wydał na swój koszt ulotkę zawierającą 13 doktryn katolickich. Obiecał w niej, że za udowodnienie ich biblijnego pochodzenia zapłaci po 10 000 marek polskich. Treść dyskusji podjętej i przegranej przez teologów Jezuickich (m.in. Jana Rostworowskiego) została wydana w formie broszury nakładem 10 000 egzemplarzy nie licząc dodruków. Dzięki temu zabiegowi w 1923 roku w Krakowie studiowaniem Pisma Świętego było już zainteresowanych 69 osób. Z czasem władze kościelne wywierały presję na władze świeckie, zmuszając je do aresztowań Badaczy Pisma Świętego. Od 1933 roku ataki na Świadków Jehowy stały się bardzo częste. W 1935 roku dokonano 1000 zatrzymań Świadków Jehowy. Mimo rosnącego sprzeciwu liczebność Świadków Jehowy ciągle wzrastała. W czasie wybuchu II wojny światowej w Polsce było 1039 głosicieli. Na zachodzie kraju Gestapo aresztowało każdego, kto był znany jako Świadek Jehowy. Aresztowano też za posiadanie egzemplarza Strażnicy. Zaraz po wojnie liczebność Świadków Jehowy wzrosła do 2500 i wciąż rosła w bardzo szybkim tempie. Wkrótce jednak zaczęły się napaści ze strony członków Narodowych Sił Zbrojnych, chcących ich siłą zmusić do zostania katolikami. Gdy w roku 1947 podliczono wszystkie napaści NSZ: ucierpiało łącznie 4000 Świadków Jehowy, 60 z nich zamordowano, napadnięto na około 800 ich domostw.

W 1946 roku przedstawiciel Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa próbował nakłonić Świadków do współpracy przeciw Kościołowi katolickiemu. Po otrzymaniu odpowiedzi odmownej na tę oraz powtórzoną cztery miesiące później propozycję, władze zaczęły utrudniać działalność Świadków Jehowy. W 1949 roku wydalono misjonarzy. W 1950 roku łódzki oddział Towarzystwa Strażnica został splądrowany przez UB. Pod zarzutem szpiegostwa na rzecz USA aresztowano członków zarządu; niedługo później aresztowano pozostałych pracowników. 21 czerwca 1950 roku w nocy dokonano też setek rewizji w domach Świadków Jehowy i kilkudziesięciu aresztowań.

2 lipca 1950 Urząd do Spraw Wyznań zdelegalizował działalność Świadków Jehowy, których liczebność cztery miesiące wcześniej wynosiła około 18 tysięcy głosicieli. Represje UB dotknęły około 90 procent wyznawców tej religii. Niektórych, jak np. J. Szlauera - zastrzelonego podczas przesłuchań przez oficera UB - pozbawiono życia. Do końca 1956 roku zmarło 16 Świadków Jehowy w wyniku samych tylko tortur lub odmowy udzielenia pomocy lekarskiej. Ponieważ działania UB przynosiły odwrotny skutek (po 3 latach represji było już 37 411 Świadków Jehowy, co stanowiło ponad 80 procentowy wzrost) władze zaczęły łagodzić politykę wobec tego wyznania. Stopniowo członków tej religii zaczęto zwalniać z więzień.

Później starano się rozbić Świadków Jehowy od wewnątrz. Pojawiły się fałszywe wydania Strażnicy oraz szkalujące listy. W miarę upływu lat, gdy nie dostrzeżono zagrożenia ze strony Świadków Jehowy, sprzeciw władz malał. Ostatecznie 12 maja 1989 roku, za prezydentury gen. Wojciecha Jaruzelskiego Świadkowie Jehowy zostali oficjalnie zarejestrowani i zalegalizowani. Grupa jest wpisana do rejestru MSWiA pod numerem 34 ([1]).

Prześladowanie Świadków Jehowy przez III Rzeszę

Historia Świadków Jehowy w III Rzeszy jest przez nich współcześnie przedstawiana jako pasmo wyjątkowych prześladowań oraz chwalebnych postaw. Ale choć faktycznie byli prześladowani i należy uszanować te ofiary, to ani prześladowania Świadków Jehowy nie były tak wyjątkowe, ani ich postawy i działania nie były tak chwalebne jak to współcześnie usiłują przedstawiać.

Natomiast już w 1933 r., przyjechał do III Rzeszy z wizytacją Prezes Towarzystwa Strażnica. Celem jego wizyty, jak dawniej sami przyznawali w swoich publikacjach, było zabieganie o interesy Towarzystwa.

"W czerwcu Prezes Towarzystwa wizytował Niemcy, aby przedsięwziąć środki w celu odzyskania majątku Towarzystwa i kontynuowania działalności. Wiedząc, że wróg fałszywie przedstawił fakty rządowi, 'Deklaracja Faktów' została przygotowana i 25.06.1933 r. ponad 7000 Świadków Jehowy zgromadzonych w Berlinie jednomyślnie przyjęło rezolucję, której miliony egzemplarzy zostało wydrukowanych po całych Niemczech."
„1934 Yearbook of Jehovah's Witnesses” - Rocznik Świadków Jehowy 1934 rok, str.130


Owocem tej wizyty było wystosowanie do Adolfa Hitlera specjalnego listu z załączoną do niego tzw. "Deklaracją faktów". Jednak treść tej "Deklaracji faktów" z 1933 r., nie tylko nie była ostrym protestem przeciwko Hitlerowi i jego rządowi jak teraz czasami twierdzą, ale zawierała wręcz haniebnie wiernopoddańcze sformułowania. Czytamy w niej m.in.:

"Największym i najbardziej gnębicielskim imperium jest imperium anglo-amerykańskie. Przez to należy rozumieć Imperium Brytyjskie, którego Stany Zjednoczone Ameryki stanowią część. To kupieccy Żydzi brytyjsko-amerykańskiego imperium są tymi, którzy zbudowali i nadal rozwijają 'wielki kapitał' jako środek wyzysku i ciemiężenia wielu narodów. Dotyczy to zwłaszcza Londynu i Nowego Jorku, bastionów 'wielkiego kapitału'. Fakt ten jest oczywisty w Ameryce, że istnieje przysłowie dotyczące Nowego Jorku: 'Żydzi go posiadają, katoliccy Irlandczycy rządzą nim a Amerykanie płacą rachunki.' (...)
Obecny rząd Niemiec wypowiedział się zdecydowanie przeciwko ciemiężcom reprezentującym 'wielki kapitał' i jest przeciwny szkodliwemu wpływowi religii w polityce narodu. Takie jest dokładnie nasze stanowisko i w naszej literaturze przedstawiamy przyczyny istnienia gnębicielskiego 'wielkiego kapitału' i szkodliwego wpływu religii. (...)
Poświęciliśmy nasze życie i majątek na rzecz działalności, która umożliwia ludziom uzyskać widzenie i zrozumienie Słowa Bożego, i dlatego jest niemożliwe, aby nasza literatura i nasza działalność były zagrożeniem dla pokoju i bezpieczeństwa narodu. Zamiast być przeciwko tym zasadom, których orędownikiem jest Rząd Niemiec, jesteśmy otwarcie za takimi zasadami, i stwierdzamy, że Bóg Jehowa przez Jezusa Chrystusa doprowadzi do pełnej realizacji tych zasad i da ludziom pokój i wielkie pragnienie uczciwego serca. (...)"

„1934 Yearbook of Jehovah's Witnesses” - Rocznik Świadków Jehowy 1934 rok, str.130


Również i w późniejszym okresie, wbrew temu co czasem twierdzą, nie zawsze i nie wszyscy Świadkowie opierali się hitleryzmowi, i w niektórych swoich publikacjach Towarzystwo samo to przyznaje:

"nie wszyscy bracia zachowali chrześcijańską neutralność wobec spraw tego świata. Pokaźna liczba braci służyła w wojsku i walczyła na froncie. Inni nie chcieli służyć z bronią w ręku, ale zgadzali się działać w charakterze sanitariuszy"
"Działalność Świadków Jehowy w Niemczech..." str. 9


"Jednakże aż do roku 1939 nie pojmowali w pełni, na czym polega chrześcijańska neutralność..."
Strażnica Nr 9, 1994 str. 25


"[niektórzy ŚJ] podpisali osławiony dokument o wyrzeczeniu się wiary"
Strażnica Nr 15, 1997 str. 23


„a inni [ŚJ] zaczęli współpracę z gestapo”
Strażnica Nr 9, 1989 str. 11-12


W Szwajcarii, jeszcze 15 września 1943 r. wręcz oficjalnie twierdzili, że fałszywie się ich oskarża o sprzeciwianie się służbie wojskowej:

"(...) Przedstawia się nas jako stowarzyszenie, które ma na celu, czy też prowadzi, działania w kierunku poderwania dyscypliny wojskowej, w szczególności skłonienia tych, którzy podlegają obowiązkowi służby wojskowej, do nieposłuszeństwa, naruszenia czy odmówienia tej służby albo do dezercji. Takie poglądy może reprezentować tylko ktoś, kto w ogóle nie zna ducha i działalności naszej wspólnoty albo wbrew swemu prawdziwemu rozeznaniu zniekształca jej obraz. Stwierdzamy dobitnie, że nasze Zjednoczenie ani nie nakazuje, ani nie poleca czy w jakikolwiek sposób sugeruje, by postępować wbrew przepisom wojskowym. (...) Setki naszych członków i przyjaciół wypełniło swe obowiązki militarne i wypełnia je nadal. Nie ośmieliliśmy się nigdy i nigdy się nie ośmielimy widzieć w spełnianiu obowiązków wojskowych czegoś przeciwnego zasadom i dążeniom Zjednoczenia Świadków Jehowy, tak jak ujęte są one w statutach. Prosimy wszystkich naszych członków i przyjaciół w wierze, aby głosząc orędzie o Królestwie Bożym (Mt 24:14) ograniczali się, tak jak dotąd, ściśle do głoszenia prawd biblijnych i unikali wszystkiego, co mogłoby stać się przyczyną nieporozumień czy też być wręcz interpretowane jako wezwanie do nieposłuszeństwa wobec zarządzeń militarnych."
Trost ("Pociecha” - wyd. szwajc.) z 1 X 1943r. (dawne „Przebudźcie się!”)


Ale choć twierdzą, że byli jedyną grupą objętą szczególnymi prześladowaniami, że jako jedyni byli prześladowani za sam fakt przynależności do Świadków Jehowy, że wręcz stanowili oznaczaną fioletowym trójkątem osobną kategorię więźniów obozów koncentracyjnych, to nie jest to jednak prawdą, gdyż:
- były i inne grupy prześladowane za sam fakt określonej przynależności, choćby Żydzi (za przynależność rasową i wyznanie) czy komuniści (za poglądy),
- fioletowy trójkąt przypisany był do wszelkich więźniów więzionych z powodu przekonań religijnych, zwłaszcza duchownych różnych wyznań.
Tak więc w/w stwierdzenia głoszone współcześnie przez Świadków Jehowy są tylko stwierdzeniami propagandowymi, rozpowszechnianymi w celu własnej gloryfikacji jako (rzekomo) jedynej religii prawdziwej i dyskredytacji innych religii jako (rzekomo) nie sprzeciwiających się hitleryzmowi.

Prawdy wiary

  1. Biblia: Świadkowie Jehowy wierzą, że wyłącznie Biblia jest Słowem Bożym (świadkowie przyjmują kanon protestancki, nie uznając za natchnione ksiąg deuterokanonicznych Starego Testamentu - Nowego Testamentu uznają) i uważają ją za podstawę swoich wierzeń. Jednak oparte na Tradycji Apostolskiej nauczanie Kościoła Katolickiego uznają za odstępcze i niebiblijne tradycje, więc w swoich przekładach i odczytywaniu Biblii kierują się wyłącznie wykładnią wprowadzaną przez Ciało Kierownicze Świadków Jehowy. .
  2. Bóg: Oddają cześć Jehowie (Jahwe) jako jedynemu prawdziwemu Bogu i chętnie mówią innym o Nim i o Jego zamierzeniu wobec ludzkości. Nie wierzą, że Ojciec, Syn i Duch Święty są hipostazami Trójosobowego Boga (antytrynitaryzm). Uważają, że jedynym prawdziwym Bogiem jest Jehowa, że Jezus jest stworzonym przez Jehowę wcieleniem archanioła Michała oraz że Duch Święty nie jest osobą lecz jedynie czynną siłą Bożą.
    Co ciekawe, mimo iż twierdzą że tylko Jehowa jest jedynym prawdziwym Bogiem, to w rzeczywistości wyznają jednak specyficznego rodzaju politeizm, twierdząc że jest wielu bogów, i że owszem, Jezus jest bogiem ale takim bogiem pisanym z małej litery, w odróżnieniu od Jehowy, który jest Bogiem pisanym z wielkiej litery...
  3. Jezus Chrystus: Wierzą, że jest jednorodzonym Synem Boga, pierwszą istotą stworzoną przez Boga. Dodatkowo:
    • istniał w postaci duchowej (podobnie jak Bóg i aniołowie) zanim został człowiekiem, do której to postaci powrócił po wstąpieniu do Nieba.
    • jego życie zostało przeniesione z Nieba do łona dziewicy Marii
    • jego złożone w ofierze doskonałe ciało ludzkie umożliwia wszystkim wierzącym dostąpienie zbawienia i życia wiecznego
    • od roku 1914 z upoważnienia Bożego króluje w Niebie (nad Ziemią zapanuje wkrótce).
    • archanioł Michał, o którym mówi Biblia, jest Jezusem Chrystusem w swym bycie przedziemskim.
    • uważają, że Jezus został zgładzony na palu męki, a nie na krzyżu.
  4. Królestwo Boże: Wierzą, że Królestwo Chrystusa jest jedyną nadzieją dla ludzkości; jest nim rząd znajdujący się w Niebie, złożony z Jezusa oraz 144 000 wybranych (por. Ap 14, 1), namaszczonych duchem chrześcijan; że już wkrótce zostanie zniszczony obecny zły system rzeczy ze wszystkimi ludzkimi rządami i zaprowadzi nowy system, w którym zapanuje sprawiedliwość i pokój. Pozostali zbawieni ludzie będą żyć w raju na przemienionej ziemi, na podobieństwo Adama i Ewy. Są millenarystami – wierzą, że Królestwo Boże będzie panować 1000 lat nad ziemią. Ostatnio, wskutek licznych kompromitacji z wielokrotnie już od ponad 100 lat wyznaczanymi konkretnymi terminami, zaprzestali jednak podawania konkretnych dat, ograniczając się do stwierdzeń że termin jest coraz bliższy i jedynie pośrednio sugerując konkretniejsze daty i terminy.
  5. Ziemia: Wierzą, że pierwotnym zamierzeniem Bożym wobec Ziemi było, aby cała Ziemia była zaludniona czcicielami Stwórcy i że Bóg nie zmienił swojego zamierzenia co do ludzi i Ziemi. Wierzą, że w momencie "końca systemu rzeczy", kiedy światowa wojna Armagedonu zniszczy zło tego świata i tych z ludzi, którzy nie spełniają wymagań Jehowy. Zbawione osoby będą cieszyć się życiem wiecznym jako doskonali ludzie i że wszyscy zmarli, zachowani w pamięci Bożej, zostaną wskrzeszeni, aby otrzymać sposobność zaznawania tych błogosławieństw.
  6. Śmierć: Wierzą, że człowiek nie posiada duszy, która istniałaby nadal po śmierci ciała, lecz sam jest "duszą żyjącą" więc po śmierci przestaje istnieć. Nie przeszkadza im to jednak by jednocześnie mówić o zmartwychwstaniu do życia wiecznego, a nie o ponownym stworzeniu człowieka - nie istniejącego przecież po śmierci wg. ich wierzeń. Równie niekonsekwentnie uważają, że choć człowiek nie posiada duszy która mogłaby istnieć po śmierci ciała, a więc po śmierci przestaje istnieć, to jednak zmarli istnieją nadal, ale tylko w pamięci Boga, nie mając żadnej świadomości, ani nie odczuwając cierpień ani przyjemności w dziedzinie duchowej. A więc człowiek po śmierci nie istnieje ale istnieje...
  7. Zbawienie: Wierzą, że jest ono tym, co daje ratunek, ocalenie, wybawienie od śmierci lub niebezpieczeństwa. Jehowa, poprzez swego Syna, zapewni wszystkim prawdziwym chrześcijanom wybawienie z teraźniejszego, niegodziwego systemu rzeczy oraz wyzwolenie z niewoli grzechu i śmierci. Dla wielkiej rzeszy wiernych sług Jehowy, żyjących w "dniach ostatnich", zbawienie będzie oznaczać zachowanie życia w wielkim ucisku.
  8. Dni ostatnie: Wierzą, że po 2520 latach od roku 607 p.n.e., czyli roku, który uznają za zburzenie Jerozolimy przez Nabuchodonozora II, a zatem w roku 1914 nastąpiło wstąpienie Jezusa na tron w Niebie, od którego określają czas dni ostatnich tego złego systemu rzeczy. Wierzą, że ludzie miłujący prawość ocaleją z nadchodzącej zagłady i będą mogli żyć na oczyszczonej Ziemi.
  9. Oddzielenie od świata: Usilnie starają się nie należeć do świata, co według wypowiedzi Jezusa miało być jedną z cech jego naśladowców. Starają się okazywać bliźnim szczerą miłość chrześcijańską, ale nie biorą udziału w życiu politycznym ani w służbie wojskowej, policyjnej czy innej mającej związek z walką lub użytkowaniem broni. Dbają o zaspokajanie potrzeb materialnych swoich rodzin oraz współwyznawców, ale unikają pogoni za dobrami materialnymi i sławą, a także za poszczególnymi rozrywkami.
  10. Stosowanie się do rad biblijnych: W swoim życiu – w domu, w szkole, w zborze, w pracy – uważają za ważne kierowanie się zasadami biblijnymi. Każdy, bez względu na swą przeszłość, może zostać świadkiem Jehowy. Gdyby jednak potem ustawicznie dopuszczał się praktyk potępionych w Słowie Bożym i nie okazał skruchy, zostanie wykluczony ze społeczności, z możliwością powrotu, jeśli zmieni swoje postępowanie (do czasu powrotu będzie traktowany jako odstępca, co oznacza unikanie z nim kontaktów).
  11. Armagedon: Według świadków Jehowy, jest to nadchodząca powszechna "wojna w Wielkim Dniu wszechmogącego Boga" (Ap 16, 14.16). Określenie to odnosi się zwłaszcza do "miejsca [po grecku to'pon, tzn. stan, sytuacja]", gdzie ziemscy władcy polityczni są zgromadzani przeciwko Jehowie i Jego Królestwu pod władzą Jezusa Chrystusa. Wyrazem ich sprzeciwu będzie ogólnoświatowa akcja przeciwko sługom Jehowy na Ziemi – widzialnym przedstawicielom Królestwa Bożego.
  12. Babilon Wielki: 'Ogólnoświatowe imperium religii fałszywej' – zaliczają do niego wszystkie religie oprócz własnej religii. Ma być zniszczony przez Szkarłatną Bestię, tj. różne organizacje międzynarodowe w tym ONZ.

Praktykowanie wiary

Świadkowie Jehowy, idąc za podawaną przez Towarzystwo Strażnica wykładnią rozumienia nauk zawartych w Piśmie Świętym, twierdzą że tylko oni są prawdziwą religią którą można właśnie po tym rozpoznać, że kładą nacisk na przestrzeganie Bożych przykazań i miłość bliźniego. W związku z tym głoszą że:

  • Świadkowie Jehowy mają obowiązek wystrzegać się kłamstwa, nieuczciwości i obłudy, unikać cudzołóstwa i homoseksualizmu, kradzieży, pijaństwa i narkomanii, i że jest to cecha charakterystyczna dla nich, bo inne wyznania czy religie, nawet jeśli nominalnie mają taki obowiązek to jego nie realizują. Tymczasem, również i wśród Świadków Jehowy, nawet wśród "funkcyjnych", stanowi to pewien problem, i sami to przyznają w niektórych swoich publikacjach;
  • Świadkowie Jehowy wystrzegają się jakiegokolwiek używania krwi, a co za tym idzie przyjmowania jej (i jej pochodnych) z pokarmem oraz dożylnie. Doktryna ta ulega jednak systematycznej zmianie:
    • od absolutnego zakazu dotyczącego przyjmowania krwi cudzej i własnej oraz wszelkich preparatów krwiopochodnych,
    • poprzez zakaz przyjmowania krwi pełnej oraz jej czterech głównych składników - krwinek czerwonych, osocza, krwinek białych oraz płytek krwi ale zaakceptowanie korzystania z niektórych frakcji uzyskiwanych z tych składników lub preparatów je zawierających,
    • do aprobaty wszelkich frakcji (łącznie z hemoglobiną!) oraz aprobaty tzw. sztucznej krwi (uzyskiwanej z krwi zwierzęcej a nawet ludzkiej!) i aprobaty autotransfuzji (jeśli krew nie była wcześniej oddawana i magazynowana ale jest zbierana i gromadzona na bieżąco z krwawiących ran - tzw. Cell Saver),
    • i co ciekawe, oddawanie własnej krwi, nawet dla ratowania własnego życia, ciągle jest dla Świadka Jehowy strasznym grzechem, mimo że korzystanie z produktów otrzymanych w wyniku tego strasznego grzechu oddawania krwi (przez nie-Świadków Jehowy) już grzechem nie jest...
  • Świadkowie Jehowy nie biorą udziału w życiu politycznym uważając to za zdradę wierności wobec Królestwa Bożego. Ale nie przeszkadza im to w prowadzeniu działalności politycznej. Od pewnego czasu zezwala się nawet starszym zboru (ale tylko starszym) na udział w wyborach. I mimo że Strażnica systematycznie opisywała w swych publikacjach ONZ jako złowrogą Bestię pochodzącą od Szatana, to nie przeszkadzało to Strażnicy by od 1946 r. Świadkowie Jehowy byli zarejestrowani jako agenda ONZ... korzystająca z pochodzących od tej Bestii pieniędzy...
  • Świadkowie Jehowy nie służą w wojsku. Ale nie przeszkadza im to domagać się obrony przez wojsko i skrywać się pod ochronę wojska. Wolno im także brać udział w ćwiczeniach obrony przeciwlotniczej jeśli są organizowane w ramach obrony cywilnej - ale gdyby te same ćwiczenia organizowało wojsko to już nie. Od pewnego czasu Świadkom Jehowy wolno już nawet wykonywać pracę z bronią - tyle że nie mogą wtedy pełnić funkcji w zborze. Wolno im nawet nosić broń myśliwską i zabijać z niej na zwierzęta.
  • nie biorą udziału w ruchach ekumenicznych, uważając inne religie za będące pod wpływem Szatana;
  • modlą się wyłącznie do Jehowy za pośrednictwem Chrystusa, odrzucają kult obrazów i świętych;
  • nie modlą się do Jezusa lecz w jego imię;
  • przyjmują chrzest przez zanurzenie w wodzie jako symbol oddania się Bogu osoby dojrzałej, po zrozumieniu i zaakceptowaniu przez nią nauk doktrynalnych; nie posiadają tzw. formuły chrztu;
  • odrzucają wszelkie święta, również religijne oraz wszelkie zwyczaje, tradycje i rytuały, również te wywodzące się z kultury ludowej. W okresie zbliżonym do Wielkanocy, w dniu będącym odpowiednikiem 14 Nisan według żydowskiego kalendarza, obchodzą jedynie corocznie wg. swoistego rytuału tzw. Pamiątkę, która ma być pamiątką śmierci Jezusa Chrystusa.
  • prowadzą zakrojoną na szeroką skalę działalność kaznodziejską, nauczając głównie przez chodzenie od domu do domu, a także publikując artykuły w formie drukowanej, wideo, audio, a obecnie także przez Internet;
  • uczestniczą trzy razy w tygodniu w otwartych spotkaniach zboru (lokalnego kościoła), które odbywają się w obiektach nazywanych Salami Królestwa. Składają się na nie wykłady, studia Biblii i studia Biblii za pomocą publikacji Strażnicy, pokazy i instruktaże technik kaznodziejskich, wywiady i dyskusje;
  • zwykle 3 razy do roku uczestniczą w masowych spotkaniach zwanych kongresami (zgromadzeniami), organizowanych zwykle w dużych obiektach, takich jak stadiony, hale sportowe, a także coraz częściej we własnych obiektach specjalnie do tego celu zbudowanych (Malbork, Poznań, Łódź, Warszawa, Sosnowiec, Lublin, Puck, Skarbimierz).

Organizacja i członkostwo

Struktura organizacyjna Świadków Jehowy
Powiększ
Struktura organizacyjna Świadków Jehowy

Świadkowie Jehowy mają organizację zarządzaną w sposób określany przez nich jako teokratyczny; składają się na nią instytucje prawne i biura Oddziałów. Na instytucje prawne składa się "Pensylwańskie Biblijne i Traktatowe Towarzystwo Strażnica", do którego należą prawa autorskie publikacji świadków Jehowy, "Zarejestrowane Nowojorskie Towarzystwo Biblijne i Traktatowe Strażnica" zarządzające majątkiem oraz inne korporacje. Nad kwestiami religijnymi czuwa Ciało Kierownicze Świadków Jehowy (liczba członków się zmienia, ale zwykle Ciało Kierownicze liczy kilkunastu członków), decydujące we wszystkich sprawach doktryny i organizacji. Ciału Kierowniczemu podlega 6 komitetów regionalnych, nadzorujących biura oddziałów z komitetami oddziałów na czele. Oddziały dzielą się na okręgi (kierowane przez nadzorców okręgów), które dzielą się z kolei na obwody (kierowane przez nadzorców obwodów). W obwodzie istnieje zwykle około 20 zborów, kierowanych przez starszych zboru i sług pomocniczych.

W naszym kraju biuro oddziału mieści się w Nadarzynie koło Warszawy, a korporacją reprezentującą interesy wiernych jest "Strażnica - Towarzystwo Biblijne i Traktatowe, Zarejestrowany Związek Wyznania Świadków Jehowy w Polsce".

Według własnych statystyk, świadkowie Jehowy liczyli w sprawozdaniu za rok 2005 maksymalnie 6.613.829 (przeciętnie:6.390.016) oficjalnie zarejestrowanych głosicieli - tj. osób, które systematycznie prowadzą służbę kaznodziejską. W Polsce liczba ta w 2005 r. wyniosła maksymalnie 128.519 (przeciętnie: 127.729) w 1799 zborach. Część zarejestrowanych głosicieli nie jest ochrzczona, natomiast pewna część osób ochrzczonych przez świadków Jehowy nie jest aktywna jako głosiciele. Szacuje się, że na najważniejszej ceremonii religijnej świadków Jehowy - Pamiątce śmierci Jezusa Chrystusa, było obecnych w 2005 roku ponad 16 milionów ludzi na całym świecie, a w Polsce około 244 tysięcy (odpowiednio 16.383.333 i 244.400 według statystyk "Strażnicy") - świadków Jehowy, osób zainteresowanych ich wiarą oraz zaproszonych.

Prezesi Towarzystwa Strażnica:

Publikacje

Świadkowie Jehowy są bardzo aktywni w rozpowszechnianiu swojej wiary i przywiązują szczególne znaczenie do Biblii. Swoje wierzenia rozpowszechniają przy pomocy książek, traktatów oraz czasopism, z których najbardziej znane to "Strażnica" oraz "Przebudźcie się!".

"Przebudźcie się!" jest czasopismem o charakterze religijno-popularno-naukowym i po ostatnim zwiększeniu nakładu jest najliczniej wydawanym czasopismem na świecie.

Dwutygodnik Strażnica publikowany jest od 1879 roku w ponad 150 językach i koncentruje się na doktrynie religijnej. Czasopismo jest też dostępne w różnych formach elektronicznych, jak CD (format MP3), ostatnio DVD, także drukowane alfabetem Braille'a. Głównym tematem publikacji świadków Jehowy jest dowodzenie, że wydarzenia światowe spełniają proroctwa biblijne.

Od stycznia 2008 roku zaszły zmiany co do wydawnictwa publikacji Strażnicy. Wydanie z 1 dnia miesiąca przeznaczone nadal pozostanie do zwykłego kolportażu (dostępne dla każdego), pozbawione będzie artykułów do studium biblijnego, natomiast wydanie z 15 dnia miesiąca dostępne będzie tylko dla świadków Jehowy i tzw. "zainteresowanych", natomiast nie będzie rozpowszechniane wśród ogółu, znajdą się w nim artykuły do studium.<ref>http://img508.imageshack.us/my.php?image=listwtzmianaak3.jpg</ref>

Dużą wagę Świadkowie Jehowy przywiązują do Pisma Świętego, publikowali wiele jego przekładów, wieloma posługiwali się także w dowodzeniu swej wiary (w Polsce najczęściej katolicką Biblią Tysiąclecia wyd. 1 i 2, zawierającą w Starym Testamencie imię Boże Jahwe oraz Biblią Warszawską). Od czasu wydania w języku polskim własnego tłumaczenia Biblii w 1997 roku, tzw. Przekładu Nowego Świata, ten przekład dominuje w użyciu na zebraniach religijnych i działalności kaznodziejskiej.

Wybrane publikacje (w nawiasach rok wydania):

Biblie

Przekłady wydane nakładem Towarzystwa Strażnica, niekoniecznie opracowane przez Świadków Jehowy:

  • "Biblia Króla Jakuba" (wyd. angielskie 1942)
  • "American Standard Version" (wyd. angielskie 1944)
  • "The Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures" (wyd. angielskie 1969, 1985, przekład międzywierszowy)
  • "The Biblie in Living English" (Przekład Byingtona) (wyd. angielskie 1972)
  • "Przekład Nowego Świata" (wyd. angielskie 1950-1960; wyd. polskie 1994,1997)

Książki

  • "Stale pamiętaj o dniu Jehowy" (2006)
  • "Czego naprawdę uczy Biblia?" (2005)
  • "Zorganizowani do spełniania woli Jehowy" (2005)
  • "Ucz się od Wielkiego Nauczyciela" (2003)
  • "Zbliż się do Jehowy" (2002)
  • "Oddawaj cześć jedynemu prawdziwemu Bogu" (2002)
  • "Proroctwo Izajasza światłem dla całej ludzkości" (tom I - 2000, II - 2001)
  • "Pilnie zważaj na proroctwa Daniela!" (1999)
  • "Czy istnieje Stwórca, który się o ciebie troszczy?" (1998)
  • "Całe Pismo jest przez Boga natchnione i pożyteczne" (1998)
  • "Tajemnica szczęścia rodzinnego" (1996)
  • "Wiedza, która prowadzi do życia wiecznego" (1995)
  • "Świadkowie Jehowy - głosiciele Królestwa Bożego" (1995)
  • "Człowiek poszukuje Boga" (1994)
  • "Pytania młodych ludzi - praktyczne odpowiedzi" (1994)
  • "Wspaniały finał Objawienia bliski!" (1993)
  • "Biblia - słowo Boże czy ludzkie?" (1992)
  • "Największy ze wszystkich ludzi" (1991)
  • "Prowadzenie rozmów na podstawie Pism" (1991)
  • "Zorganizowani do pełnienia naszej służby" (1990)
  • "Zważajcie na samych siebie i na całą trzodę" (1990)
  • "Jak powstało życie? Przez ewolucję czy przez stwarzanie?" (1989)
  • "Zjednoczeni w oddawaniu czci jedynemu prawdziwemu Bogu" (1989)
  • "Przysłuchiwanie się wielkiemu Nauczycielowi" (1989)
  • "Jak znaleźć prawdziwy pokój i bezpieczeństwo" (1988)
  • "Jak znaleźć prawdziwe szczęście" (1984)
  • "Droga do szczęścia w życiu rodzinnym" (1983)
  • "Będziesz mógł żyć wiecznie w raju na ziemi" (wyd. polskie - 1984; wyd. angielskie - 1982, następne wyd. 1990)
  • "Mój zbiór opowieści biblijnych" (wyd. polskie - 1981; wyd. angielskie - 1978)
  • "Wieczyste zamierzenie" Boże odnosi teraz triumf dla dobra człowieka (1978)
  • Twoja młodość - korzystaj z niej jak najlepiej (1976)
  • Narody mają poznać, że ja jestem Jehowa" - Jak? (1974)
  • Czy Biblia jest rzeczywiście Słowem Bożym? (1973, 1979)
  • Życie wieczne w wolności synów Bożych (1970)
  • "Prawda, która prowadzi do życia wiecznego" (1968)
  • "Bądź wola Twoja na ziemi" (1961, 1964)
  • Od raju utraconego do raju odzyskanego (1960)
  • Wykwalifikowani do służby kaznodziejskiej (1957)
  • "Upewniajcie się o wszystkich rzeczach" (1953)
  • Nowe niebiosa i nowa ziemia (1953)
  • Co religia uczyniła dla ludzkości (1951, 1961)
  • "Wyposażony do wszelkiego dzieła dobrego" (1946)
  • Krucjata przeciwko chrześcijaństwu (1938)
  • Bogactwo (1936)
  • Harfa Boża (1921)
  • Dokonana tajemnica (1917)
  • Nowe stworzenie (1904)
  • Pojednanie pomiędzy Bogiem a człowiekiem (1899)
  • Walka Armagieddonu (1897)
  • Przyjdź Królestwo Twoje (1891)
  • Nadszedł czas (1889)
  • Boski plan wieków (1886)
  • Cienie Przybytku "Lepszych Ofiar" (1881)

Broszury

  • "Czuwajcie!" (2004)
  • "Jak prowadzić szczęśliwe życie rodzinne" (2001)
  • "Świadkowie Jehowy - Kim są? W co wierzą?" (2001)
  • "Możesz być przyjacielem Boga" (2000)
  • Co się dzieje z człowiekiem po śmierci (1998)
  • "Księga dla wszystkich ludzi" (1997)
  • "Czego wymaga od nas Bóg?" (1996)
  • "Na czym polega sens życia? Jak go odnaleźć" (1995)
  • Gdy umrze ktoś bliski (1994)
  • Wspólnie mieszkać w jedności (1993)
  • 100 lat Strażnicy (1993)
  • Sens życia - jak go odnaleźć? (1993)
  • Czy Bóg naprawdę się o nas troszczy? (1992)
  • Świadkowie Jehowy a kwestia krwi (1992)
  • Duchy zmarłych - mogą pomagać? (1991)
  • Świadkowie Jehowy a szkoła (1990)
  • Czy wierzyć w Trójcę? (1989)
  • Artykuły do studium (1989)
  • Świadkowie Jehowy w XX wieku (1989)
  • Świadkowie Jehowy zjednoczeni w spełnianiu woli Bożej (1988)
  • Imię Boże, które pozostanie na zawsze (1987)
  • Rozkoszuj się życiem wiecznym na ziemi (1987)
  • Oto wszystko nowe czynię (1987)
  • Bezpieczna przyszłość - jak ją sobie zapewnić (1977)
  • Czy istnieje Bóg, który się o nas troszczy? (1975)
  • "Słowo" - kogo miał na myśli apostoł Jan? (1962)
  • Gdy wszystkie narody zjednoczą się pod królestwem Bożym (1961)
  • Co Pismo Święte mówi o "życiu pozagrobowym"? (1955)
  • Chrześcijaństwo czy chrystianizm (1955)
  • Podstawa wierzenia w nowy świat (1953)
  • Radość dla wszystkiego ludu (1949)
  • Religia zbiera wicher (1944)
  • Spojrzyj faktom w oczy (1938)
  • "Napełniajcie ziemię!" (1938)
  • Ucieczka do Królestwa (1933)
  • Piekło (1924)
  • Bitwa na niebie (1922)

Traktaty

  • "Kres religii fałszywej jest bliski! " (2006)
  • "Kres wszelkich cierpień już bliski!" (2005)
  • "Czy chciałbyś lepiej poznać Biblię?" (2001)
  • "Kim jest Jehowa?" (1998)
  • "Prowadź szczęśliwe życie rodzinne" (1992)
  • "Kto naprawdę rządzi światem" (1992)
  • "Kim jest Jezus Chrystus?"
  • Czy ten świat ocaleje? (1992)
  • Pociecha dla przygnębionych (1992)
  • Dlaczego zaufać Biblii? (1987)
  • Jaka jest nadzieja dla umarłych? (1987)
  • Dlaczego zaufać Biblii? (1987)
  • W co wierzą Świadkowie Jehowy? (1987)
  • Życie w pokojowym nowym świecie (1987)

Wideokasety i DVD

  • Młodzi ludzie pytają: Jak znaleźć prawdziwych przyjaciół? (VHS)
  • Metody alternatywne wobec krwi (VHS)
  • Cała społeczność naszych braci (VHS)
  • Noe - człowiek których chodził z Bogiem (VHS)
  • Dawid i Noe (DVD)

Inne

  • "Dobra nowina dla ludzi ze wszystkich narodów" (2004)
  • Atlas "'Zobacz tę dobrą ziemię'" (2003)

Status religii oraz legalność

Świadkowie Jehowy są na ogół zaliczani (nie tylko przez instytucje religijne) do sekt religijnych, i to destrukcyjnych sekt (jako "sekta szczególnie niebezpieczna" figurują m.in. w dominikańskim rejestrze sekt).
Wiele międzynarodowych organizacji świeckich, także sądowniczych, uznaje ich jednak jako znaną religię (co orzekł również Europejski Trybunał Praw Człowieka), dlatego obecnie w większości krajów świata są oni zarejestrowani jako legalny związek wyznaniowy.
Ale co ciekawe, w USA (gdzie mają przecież swoją główną siedzibę, łącznie ze swoim Ciałem Kierowniczym) nie są zarejestrowani jako religia czy związek religijny lecz jako prowadząca zwyczajną działalność gospodarczą spółka akcyjna.

W Sądzie Najwyższym USA do końca 1998 r. toczyło się 71 spraw z udziałem świadków Jehowy, z których dwie trzecie skończyło wyrokiem korzystnym dla tego ruchu religijnego. Tak duża ilość korzystnych wyroków możliwa była dzięki zatrudnianiu przez Towarzystwo Strażnica sztabu najlepszych prawników. Procesy przeciwko temu związkowi religijnemu toczą się także w Rosji (Moskwa) czy Gruzji; zakaz ich działalności obowiązuje w większości krajów totalitarnych (Chiny, Turkmenistan, Korea Północna) oraz islamskich.

Ze względu na narastającą ilość finansowych pozwów roszczeniowych (również od samych Świadków Jehowy czujących się pokrzywdzonymi przez Towarzystwo), w 2000 roku doszło do reorganizacyjnego wstrząsu, gdyż cała Rada Nadzorcza Towarzystwa Strażnica podała się do dymisji (zachowując jedynie swoje funkcje w Ciele Kierowniczym.
W związku z tym, religijni przywódcy Towarzystwa Strażnica nie są już w nim zatrudnieni i formalnie, Towarzystwo Strażnica nie ponosi odpowiedzialności majątkowej za działalność Ciała Kierowniczego.

Krytyka Świadków Jehowy

Zarzuty wśród wielu biblistów wzbudza ich przekład Biblii, zwany Biblią w Przekładzie Nowego Świata. Z przekładem tym nie zgadzają się np. dr Julius R. Mantey, prof. Bruce M. Metzger, dr Eugene A. Nida, dr William Barclay, dr Paul L. Kaufman, dr Harry A. Sturz, dr Robert Countess, H. H. Rowley. [Największe oszustwa i proroctwa Świadków Jehowy Cezary Podolski][2] [3][4] [5]
Krytycy zwracają uwagę, że tego przekładu Biblii dokonano w rażąco tendencyjny sposób mający dokładnie potwierdzać nauki Świadków Jehowy.
Spośród wielu stawianych mu zarzutów wymienić można np. że:

  • w Nowym Testamencie umieszczono w 237 miejscach tetragram JHWH, mimo że nie występuje on ani razu w żadnym ze znanych manuskryptów NT.
    Świadkowie Jehowy uzasadniają tą ingerencję w tekst m.in. tym, że w NT występuje w kilku miejscach skrócona forma imienia Bożego Jah (np. w zwrocie Hallelujah), a niektóre miejsca, gdzie użyto imienia Bożego są cytatami ze Starego Testamentu, w którym to imię musiało (wg nich) występować. Jednakże, jest to argumentacja fałszywa, gdyż językiem basenu morza Śródziemnego była greka, więc korzystano nie z Pism Hebrajskich (w których rzeczywiście na ogół, choć nie zawsze, występował tetragram) a z ich greckiego tłumaczenia, czyli z Septuaginty (potwierdza to również analiza językowa ksiąg NT), w której tetragramu już z reguły nie było. I co znamienne, choć powołują się na przywracanie tetragramu ze względu na jego obecność w cytatach ze ST, to powstawiali go również w teksty, które cytatami ze ST nie są, ale nie powstawiali go do niektórych tekstów które są cytatami ze ST.
    Po analizie porównawczej, rzucającym się w oczy ewidentnym kryterium okazuje się tu być zaprzeczanie Bóstwu Jezusa. Nie wstawiano tetragramu wszędzie tam, gdzie jego wstawienie nie pozwalałoby negować że Jezus jest Bogiem. Wstawiano tetragram wszędzie tam gdzie jego wstawienie umożliwia rozróżnianie Boga Ojca i Jezusa, mogące być punktem wyjścia do dowodzenia że Jezus nie jest Bogiem;
  • Zarzuca się także zamiany tradycyjnego określenia "krzyż" na "pal męki" w 1936 roku.

Krytycy zwracają również uwagę na to, że Świadkowie Jehowy powołują się na biblię i podkreślają trzymanie się nakazów biblijnych, lecz w rzeczywistości lekceważą zakaz dokonywania w Biblii zmian i rozpowszechniają nauki nie biblijne, a Ciała Kierowniczego z Brooklynu.

Krytyka dotyczy również ukrywania zmian w doktrynie Świadków Jehowy. Dotyczy to m.in. wielokrotnych zmian zapowiadanego terminu ponownego przyjścia Chrystusa na Ziemię (a po wielokrotnych kompromitacjach z prorokowanymi terminami powrotu Chrystusa, również zmianą samego rozumienia tego przyjścia z fizycznego na duchowe) oraz zapowiadanego końca świata. [Wykłady Pisma Świętego - Charles Taze Russell].

Kwestionowane bywają też zarówno źródła jak i osoby na które powołują się Świadkowie Jehowy w swych publikacjach. Krytycy wykazują, że:

  • niejednokrotnie błędnie przedstawia się Naukę Kościoła Katolickiego, opisując de facto takie poglądy, które uważane są przez chrześcijaństwo za herezje takie jak np. tryteizm, modalizm i damianityzm;
  • osobom o uznanym autorytecie przypisuje się wypowiedzi, które albo nigdy nie miały miejsca, albo stwierdzały zupełnie co innego niż podawany spreparowany cytat;
  • nieprawdą jest jakoby Ojcowie Kościoła nie nauczali tego w co dziś wierzą współcześni chrześcijanie (np. Trójca [Justyn Męczennik, Apologia] [Ireneusz z Lyonu, Wykład Nauki Apostolskiej; Adversus haereses] [Klemens Aleksandryjski, Wychowawca] [Tertulian, Przeciw Prakseaszowi; O przyzwoitości; O modlitwie]);
  • jako wiarygodne przedstawiane są wszelkie wygodne źródła i osoby, nawet wątpliwej reputacji, nawet jeśli są to osoby związane z spirytyzmem bądź zaprzeczające w ogóle religii opartej na Biblii (Will Durant, Edward Gibbon, Andrews Norton, John Rylands, Arthur Weigall, Michael Grant, Aleksander Hislop, Mircea Eliade, Adolf Harnack)http://brooklyn.org.pl/wrogowie.htm
  • niektóre z podawanych źródeł zwyczajnie nie mogą istnieć, gdyż okoliczności zdradzają, że podawane rzekome fakty ewidentnie nie mogły mieć miejsca w danych okolicznościach i czasie.

Krytykowane jest również twierdzenie, że Chrystus nie umarł na krzyżu lecz na palu męki. Do 1935 roku Świadkowie Jehowy wierzyli, że Jezus umarł na krzyżu i sami stosowali tę symbolikę krzyża. [Bogactwo, 1936, Watch Tower Bible and Tract Society]

Krytykowana jest również kwestia nakazu "powstrzymywania się od krwi", obejmująca w szczególności zakaz transfuzji krwi. Zakaz ten uzasadniany jest przez Świadków Jehowy powoływaniem się na:

  • fragment przymierza z Noem po potopie:
    "Wszelkie poruszające się zwierzę, które żyje, może służyć wam za pokarm. Tak jak zieloną roślinność daję wam to wszystko. Tylko mięsa z jego duszą – jego krwią – nie wolno wam jeść. A ponadto będę żądał z powrotem krwi waszych dusz. Z ręki każdego żywego stworzenia będę jej żądał z powrotem; i z ręki człowieka, z ręki każdego, kto jest jego bratem, będę żądał z powrotem duszy człowieka" (Rdz 9:3-4 NWT str.16);
  • ustalenie pierwszego soboru jerozolimskiego:
    "Albowiem duch święty i my sami uznaliśmy za słuszne nie nakładać na was dodatkowego brzemienia, z wyjątkiem następujących rzeczy koniecznych: macie powstrzymywać się (...) od krwi" (Dz 15:28,29 NWT str. 1390).

Na podstawie w/w cytatów, ignorując fakt że w/w zapisy ewidentnie dotyczą jedynie spożywania krwi i mięsa z krwią, w swoich publikacjach długo twierdzili, że transfuzja jest zabroniona, ponieważ jest zakazanym spożywaniem(sic!) krwi. Wielu Świadków Jehowy nadal tkwi w tym błędzie, nie świadomi zmian w obowiązującej ich doktrynie.
Po porzuceniu nie dającego się dłużej utrzymywać poglądu o transfuzji jako spożywaniu krwi, dla podtrzymania zakazu transfuzji zaczęto mówić o zakazie "podtrzymywania życia" za pomocą krwi, konsekwentnie przemilczając te fragmenty biblijne, które zaprzeczają nawet zakazowi spożywania krwi i mięsa z krwią, np.:

  • jeść można wszystko, nawet mięso z ofiar składanych bożkom, chyba że mogłoby to być zgorszeniem (np. dla chrześcijan pochodzących z judaizmu, a więc przestrzegających Prawa Mojżeszowego i Przymierza Noahickiego):
    "Tak więc wszystko, cokolwiek w jatce sprzedają, spożywajcie, niczego nie dociekając – dla spokoju sumienia. Pańska bowiem jest ziemia i wszystko co ją napełnia. Jeśli zaprosi was ktoś z niewierzących, a wy zgodzicie się przyjść, jedzcie wszystko, co wam podadzą, nie pytając o nic – dla spokoju sumienia. A gdyby ktoś powiedział: „To było złożone na ofiarę” – nie jedzcie przez wzgląd na tego, który was ostrzegał, i z uwagi na jego sumienie. Mam na myśli sumienie nie twoje, lecz bliźniego. Bo dlaczego by czyjeś sumienie miało wyrokować o mojej wolności? Jeśli ja coś spożywam, dzięki czyniąc, to czemu mam być spotwarzany z powodu tego, za co dzięki czynię? Przeto czy jecie, czy pijecie, czy cokolwiek innego czynicie, wszystko na chwałę Bożą czyńcie. Nie bądźcie zgorszeniem ani dla Żydów, ani dla Greków, ani dla Kościoła Bożego" (1 Kor 10:25-32 BT V)
  • jeść można wszystko i niczego nie należy odrzucać:
    "Bo wszystko, co Bóg stworzył, jest dobre, i niczego, co jest spożywane z dziękczynieniem, nie należy odrzucać. Staje się bowiem uświęcone przez słowo Boże i przez modlitwę." (1 Tym 4:4-5 BT V)
  • nie ma niczego, również pokarmów, które same z siebie byłyby nieczyste, a więc zabronione, bo zbawienie to nie kwestia tego co się je i pije:
    "A tego który jest słaby w wierze, przygarniajcie życzliwie, bez spierania się o poglądy. Jeden jest zdania, że można jeść wszystko, drugi, słaby, jada tylko jarzyny. Ten, kto jada [wszystko], niech nie pogardza tym, który nie [wszystko] jada, a ten, który nie je, niech nie potępia tego, który je; bo Bóg łaskawie przygarnął. (...) Wiem i przekonany jestem w Panu Jezusie, że nie ma niczego co by samo przez się było nieczyste, a jest nieczyste tylko dla tego, kto je uważa za nieczyste. Gdy więc stanowiskiem w sprawie pokarmów zasmucasz swego brata, nie postępujesz zgodnie z miłością. Tym swoim [stanowiskiem w sprawie] pokarmów nie narażaj na zgubę tego, za którego umarł Chrystus.. Nie więc posiadane przez was dobro nie stanie się sposobnością do bluźnierstwa! Bo królestwo Boże – to nie sprawa tego, co się je i pije, ale to sprawiedliwość, pokój i radość w Duchu Świętym." (Rz 14:1-3;14-18 BT V)

W aktualnie obowiązującej doktrynie dotyczącej krwi jest zresztą wiele niekonsekwencji, bo choć osoby przyjmujące transfuzję lub podstawowe składniki krwi (albo godzące się na to w rodzinie, np. w stosunku do dzieci) są ciągle wykluczane, to systematycznie zezwala się na przyjmowanie coraz to kolejnych tzw. frakcji krwi nazywając to kwestią sumienia wyszkolonego na Biblii.

Kwestionowana jest również głoszona neutralność polityczna Świadków Jehowy oraz np. ich sprzeciw przeciwko hitleryzmowi. Jako przykłady dowodzące braku tej neutralności podaje się, że:

  • w 1933 roku Świadkowie Jehowy wystosowali popierający Niemcy w ich dążeniach list do Adolfa Hitlera;
  • podczas II wojny światowej, Zjednoczenie Świadków Jehowy Szwajcarii zezwalało Świadkom Jehowy podejmować służbę wojskową. Opublikowano nawet stosowny dokument stwierdzający że Świadkowie Jehowy lojalnie wywiązują się z takiego obowiązku;
  • w 1991 roku Towarzystwo Strażnica zarejestrowało się jako organizacja pozarządowa (NGO) przy ONZ do Departamentu Informacji Publicznej http://www.randytv.com/secret/unitednations.htm (zobowiązując się tym samym podzielać ideały statutu ONZ http://www.un.org/aboutun/charter/ włacznie ze wsparciem i okazywaniem szacunku dla zasad Karty Narodów Zjednoczonych http://watchtower.org.pl/images/unfax.gif, co potwierdził 4.03.2004 roku Paul Hoeffel Szef Sekcji NGO Departament Informacji Publicznej. http://www.brooklyn.org.pl/onz403.htm)
    Miało to miejsce o dziwo, mimo że ONZ jest wg. Świadków Jehowy organizacją polityczną i ma prześladować wyznawców ich religii w czasach ostatnich, i zgodnie z księgą Apokalipsy jest określana mianem Szkarłatnej Bestii (Biblia Poznańska, Ap 17:3 "I zaniósł mnie w stanie zachwycenia na pustynię. I ujrzałem Niewiastę siedzącą na Bestii szkarłatnej, pełnej imion bluźnierczych, mającej siedem głów i dziesięć rogów.") [Towarzystwo Strażnica, Wspaniały finał Objawienia bliski!, 1993, s. 248] [Towarzystwo Strażnica, Proroctwo Izajasza światłem dla całej ludzkości, 2000, Tom I, s. 153-154].
    Gdy sprawa stała się bulwersująco głośna, Towarzystwo Strażnica w listach prywatnych przyznało wprawdzie, że zapisało się do DPI przy ONZ ale swoje działania tłumaczyła niewiedzą o odpowiedzialności jaka ciążyła w związku z przynaleznością do DPI i chęcią wgladu do źródeł zgromadzonych informacji przez ONZ. http://mitglied.lycos.de/zjinfolink/aktuell.htm http://www.jehovahs-witness.com/6/68188/1066030/post.ashx#1066030 http://watchtower.org.pl/forum/index.php?showtopic=105&st=0?entry1308 http://watchtower.org.pl/forum/index.php showtopic=262&st=0?entry1193 http://www.jehovahs-witness.com/6/21575/1.ashx
    Oczywiście nie było to prawdą, gdyż aby mieć wgląd do źródeł zgromadzonych przez ONZ informacji nie trzeba było rejestrować się jako organizacja pozarządowa przy ONZ, tyle że zarejestrowanie się dawało dostęp do środków finansowych ONZ.
    Swój akces organizacji pozarządowej przy ONZ Towarzystwo Strażnica wycofało dopiero w roku 2001.

Krytycy również zarzucają, że nauka na temat udziału w głosowaniu podczas wyborów, które są obowiązkowe w niektórych państwach zachodnich, ukazana w Strażnicy z 1 listopada 1999 roku, wykazuje, że nie jest to zabronione "Jeśli ktoś postanawia pójść do lokalu wyborczego, jest to jego sprawa"<ref>Strażnica 1.11.1999 s.29</ref>. Podobnie krytycy zarzucają niekonsekwencję tej nauki w związku z uczestnictwem w konferencji Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) w dniach 02-13.10.2006<ref>Co potwierdziła Zuzanna Lukaszczyk OSCE ODIHR Records Management Focal Point, Documents and Registry Assistant</ref>, w które przedstawicielami Towarzystwa Strażnica byli Gregory Allen z Nowego Yorku, USA (konsul generalny stowarzyszenia) Jean-Claude Pons z Boulogne-Billancourt, Francja (sekretarz), Marcel Gillet z Kraainem, Belgia (rzecznik prasowy), Luca Toffoli z Londynu, Wielka Brytania (członek podkomitetu wolności wyznania) i Michał Hoszowski z Nadarzyna, Polska (koordynator informacji publicznej)<ref>http://www.osce.org/documents/odihr/2006/10/21654_en.pdf</ref>.

Krytycy również zwracają uwagę na zupełnie bezpodstawną zasadę wyliczeń ponownego przyjścia Jezusa w roku 1914 którą wiążą ze zburzeniem świątyni za czasów Nabuchodonozora II rokiem 607 p.n.e. odnosząc się do zapisanych w Biblii 2520 lat. Wskazuje się jednak, że nie ma to potwierdzenia zarówno w źródłach historycznych które wskazują na właściwy rok zburzenia świątyni Jerozolimskiej w 586 p.n.e. jaki nie ma potwierdzenia w wyliczeniach biblijnych.<ref>http://brooklyn.org.pl/arch005.htm</ref>

Znanym krytykiem organizacji jest były członek jej Ciała Kierowniczego, Raymond Franz.

Zobacz też

Ważne osoby:

Czasopisma:

Inne wspólnoty:

Linki zewnętrzne

Oficjalne strony Świadków Jehowy

Prywatne strony świadków Jehowy i ich sympatyków

Strony krytycznie nastawione względem organizacji Świadków Jehowy

Badania traktujące o Świadkach Jehowy

Inne informacje

Logo To jest tylko zalążek artykułu z dziedziny Świadków Jehowy. Jeśli możesz, rozbuduj go.