JAN LEWANDOWSKI
1) Przykłady
niekonsekwentnego użycia przez Przekład Nowego Świata słowa Theos - Bóg
iblia
Świadków Jehowy w wyjątkowo niekonsekwentny sposób traktuje termin Theos –
Bóg występujący w NT. Z jednej strony w sposób bezpodstawny zastępuje go
słowem Jehowa (nawet wtedy, gdy nie jest to cytat z ST zawierający
tetragram – wykaz niżej) a z drugiej strony w pewnych księgach NT
pozostawia termin „Bóg” z konsekwencją idącą do tego stopnia, że zupełnie
pozbawia te księgi imienia Jehowa. Oto księgi NT w Przekładzie Nowego
Świata, które dzięki tłumaczom Przekładu Nowego Świata określają Boga
konsekwentnie terminem Bóg, ale nigdy Jehowa:
3 listy Jana (aż ok. 67 razy używają określenia Bóg, Boże, Boży),
1 list do
Tymoteusza (22 razy używa określenia Bóg, Boga, Boże, Boży),
List do
Filipian (aż 22 razy używa określenia Bóg, Boga, Boże, Boży),
List do
Tytusa (13 razy używa określenia Bóg, Boga, Boże, Boży),
List do
Filemona (kilka razy używa określenia Bóg, Boga).
Jak widać tłumacze Przekładu Nowego Świata na chybił trafił wstawiający
tetragram do NT, w całości pozbawili imienia Bożego pewne księgi.
Natomiast ci sami tłumacze w innych księgach NT wstawili już na chybił
trafił i bezpodstawnie słowo Jehowa zamiast słowa Bóg, w dodatku zrobili
to w miejscach, które nie były cytatami z ST zawierającymi tetragram,
zamiast tego zawierają one słowo Bóg nie tylko w greckim tekście
interlinearnym wydanym przez samych Świadków Jehowy, ale nawet w
najstarszych i najwiarygodniejszych kodeksach NT.
Oto wykaz takich miejsc, które podaję wraz z obszerną krytyką tekstu
poświadczające wersję z Theos w przypadkach gdy aparat tekstualny NT
podaje pewne zróżnicowane warianty dla omawianego fragmentu:
Dz 13:44. Określenie „słowo Boże” oddane zostało tu jako „słowo
Jehowy”; Interlinearny tekst grecki Świadków Jehowy NWT (pt. The
Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures, Brooklyn 1985
[dalej w tekście określany jako: interlinearny NWT]) też ma tu określenie
„słowo Boga” – użyto tu więc słowa „Theos” [oczywiście w odpowiednim dla
szyku zdania przypadku gramatycznym]; tak mają też manuskrypty B, Efrema,
Oksfordzki, manuskrypt Psi z Athos z IX wieku, minuskuła nr 614, Peszitta
i zrewidowana wersja Peszitty w wersji Filoksenesa i Tomasza z Harklei
(VII wiek po Chrystusie). Świadkiem dla lekcji z Theos w Dz 13:44 są też
najbardziej wiarygodne grupy manuskryptów uncjalnych z grupy bizantyńskiej
[L P] reprezentującej greckie manuskrypty z II wieku po Chrystusie, a
także grecki lekcjonarz nr 60 (z XI wieku), 3 manuskrypty starołacińskie
(z V, XII i XIII wieku), Wulgata klementyńska oraz bardzo stara koptyjska
proto-bohairycka wersja NT (III wiek po Chr.). Za lekcją Theos w Dz 13:44
świadczą wreszcie Chryzostom, wersje armeńskie NT (V wiek) i
starosłowiańskie (IX wiek).
Dz 18:21 W tym wersie słowo „Bóg” oddano też jako „Jehowa”;
Powyższy interlinearny tekst grecki NWT też ma tu „Theos” – Bóg
[oczywiście w odpowiednim dla szyku zdania przypadku gramatycznym] i tak
też najstarsze i najlepsze kodeksy: S (synaicki – znany też jako alef), A
(aleksandryjski), B (watykański), a także Vg (Wulgata) i Peszitta.
Kol 3:16 W wersie tym greckie słowo „Bóg” zastąpiono słowem Jehowa;
w powyższym interlinearnym greckim tekście NWT też mamy „Bóg” – Theos [w
odpowiednim dla szyku zdania przypadku gramatycznym] i tak mają też
najstarsze i najlepsze manuskrypty NT: P 46, S, A, B, C (palimpsest Efrema)
oraz D (Bezy), Vg, Peszitta i zrewidowana wersja Peszitty w wersji
Filoksenesa. Ponadto za lekcją z Theos w Kol 3:16 świadczą: manuskrypt F
(0 10, tzw. z Cambridge) z IX wieku, G (0 12 z Utrechtu) z IX wieku, wyżej
wspomniany manuskrypt Psi z Athos, majuskuła 0 75 (X wiek), minuskuły nr
6, 33, 81, 365, 424, 1739, 1881, 2464 (wszystkie od IX do XIV wieku), 6
wersji starołacińskich z okresu od V wieku do XIV wieku, Wulgata, Peszitta
i wyżej wspomniana zrewidowana wersja Peszitty w wersji Filoksenesa i
Tomasza z Harklei; także wyżej wspomniana koptyjska proto-bohairycka i
koptyjsko sahidycka. Wreszcie za lekcją Theos w Kol 3:16 świadczą wyżej
wspomniane wersje armeńskie NT z V wieku, późnołacińscy ojcowie Kościoła (Teodoret,
Chryzostom, Klemens, Speculum).
1 Tes 4:6 W wersie tym grecki zwrot „Bóg” zastąpiono słowem Jehowa;
w powyższym interlinearnym greckim tekście NWT mamy tu Kyrios „Pan” [w
odpowiednim dla szyku zdania przypadku gramatycznym] i tak mają też
najstarsze i najlepsze manuskrypty: S, A, B, Vg. Jednakże starszy o ok.
100 lat od tych kodeksów Orygenes bardzo dokładnie cytujący ten wers
(Homilie o księgach Rodzaju, Wyjścia, Kapłańskiej, tom II, homilia IV, 4)
zaświadcza nam przez swoje przytoczenie, że w 1 Tes 4:16 było w
interesującym nas miejscu słowo Theos – Bóg. Tak też ma Biblia
Tysiąclecia.
Jk 2:23 Greckie słowo „Bóg” zastąpiono w tym wersie słowem Jehowa
(Abraham „przyjacielem Jehowy”); w powyższym interlinearnym greckim
tekście NWT też jest „Bóg” – Theos [w odpowiednim dla szyku zdania
przypadku gramatycznym] i tak mają też najstarsze i najlepsze kodeksy: S,
A, B, Vg, Peszitta.
Jk 3:9 W tym wersie greckie słowo „Bóg” zastąpiono słowem Jehowa; w
powyższym interlinearnym greckim tekście NWT jest tu Kyrios – Pan [w
odpowiednim dla szyku zdania przypadku gramatycznym] bo tak mają
najstarsze manuskrypty S, A, B i C. Jednakże starsze od tych świadków NT
wyżej wspomniane wersje koptyjskie proto-bohairycka i sahidycka z III
wieku, mają w tym miejscu słowo Theos – Bóg [oczywiście w odpowiednim dla
szyku zdania przypadku gramatycznym]. Tak mają też kodeksy: Vg i
zrewidowana wersja Peszitty w wersji Filoksenesa. Ponadto Świadkiem dla
lekcji z Theos w Jk 3:9 są też najbardziej wiarygodne grupy manuskryptów
uncjalnych z tzw. grupy bizantyńskiej [K L] reprezentującej greckie
manuskrypty z II wieku po Chrystusie.
2 P 3:12 Słowo „Bóg” oddano w tym wersie jako „Jehowa”; Powyższy
interlinearny tekst grecki NWT też ma tu „Theos” – Bóg [oczywiście w
odpowiednim dla szyku zdania przypadku gramatycznym] i tak też najstarsze
i najlepsze kodeksy: S, A, B, Vg i zrewidowana wersja Peszitty w wersji
Filoksenesa.
owarzystwo
Strażnica zgadza się z tym, że kopiści chrześcijańscy w późniejszych
wiekach zastępowali tetragram także słowem Theos – Bóg (por.
Chrześcijańskie Pisma Greckie, Brooklyn 1994, str. 408; por. też powyższy
The Kingdom Interlinear......, str. 11, wraz z obszerną bibliografią
tamże). Jeśli więc Towarzystwo Strażnica uważa, że odstępcy zastępowali
tetragram słowem Bóg, to czemu konsekwentnie nie wstawiło ono w swym NT
tetragramu wszędzie tam gdzie znajdujemy w Biblii NT Świadków Jehowy słowo
Bóg? Czemu tylko w powyższych szczątkowych przykładach na powrót
zastąpiono słowo Bóg imieniem Jehowa, a nie zrobiono tak we wszystkich
miejscach NT, które mają Theos- Bóg. Czemu tak właśnie nie zrobiono na
powrót określając Boga imieniem Jehowa choćby w jednej z powyższej
wymienionych ksiąg NT, które w Biblii Świadków Jehowy ani razu nie mają
imienia Bożego, za to określają Jehowę cały czas terminem Bóg?
2) Przykłady
niekonsekwentnego użycia przez Przekład Nowego Świata słowa Kyrios – Pan
rzekład
Nowego Świata najczęściej używa w NT tytułu Kyrios - „Pan” w stosunku do
Jezusa. Ponadto wiemy, że Przekład Nowego Świata w sposób bezsporny używa
tego tytułu w stosunku do Boga Ojca w takich oto miejscach:
Mt 11:25; Łk
2;29; 10:21; Ap 11:15; Dz 4:24; Dz 17:24; Ap 6:10; Ap 11:4, por. też
„Pański” - 1 Kor 5:5; 14:37; 15:58; Flp 2:30; Ap 1:10
Jednakże,
istnieją też w NT miejsca, w których tytuł Pan nie odnosi się w sposób
wyraźny ani do Jezusa, ani do Boga Ojca. Po prostu czasem nie wiadomo, czy
termin ten dotyczy jednego, czy drugiego. Niewątpliwie miejsca te są dla
tłumaczy Przekładu Nowego Świata solą w oku, ponieważ w tym momencie
pojawia się problem: za pomocą jakich kryteriów mieli oni rozstrzygnąć o
tym, które Kyrios odnosiło się do Jezusa, a które do Boga Ojca? Skąd
wiadomo w których dokładnie miejscach wstawić słowo Jehowa zamiast słowa
Pan? Sęk w tym, że nie wiadomo. Nawet kontekst często tu nie pomaga.
Przekład Nowego Świata nie podaje ani razu takich kryteriów, nic dziwnego,
skoro nie trudno się domyślić, że takowe nie istnieją. Brak takich
kryteriów jest niewątpliwie wystarczającym powodem do tego, aby zaniechać
decyzji opartej na bezpodstawnych i śliskich przesłankach odnośnie tego, w
którym miejscu wstawić słowo Jehowa zamiast Kyrios w miejscach, które nie
są zawierającymi cytatami z ST z miejsc zawierających tetragram. Mimo to
tłumacze Przekładu Nowego Świata zrobili to, wstawiając w wielu miejscach
NT słowo Jehowa zamiast Kyrios - Pan. Poniżej podaje takie oto śliskie
miejsca, w których nie wiadomo, czy słowo Pan odnosi się do Boga Ojca, czy
do Jezusa. Przekład Nowego Świata zostawia w tym miejscu słowo Pan, choć
teksty te równie dobrze mogłyby się odnosić do Boga Ojca:
Mk 16:20; Dz
11:24; 20:19; 1 Kor 3:5; 1 Kor 6:17; 7:10; 7:32; 7:34; 7:35; 9:2; 11:11;
12:5; 15:58; 2 Kor 5:6; 5:8; 8:5; 8:19; 10:8; Gal 5:10; Ef 4:5; 5:8; 5:10;
6:1; Kol 3:20; 1 Tes 3:12; 2 Tes 1:9; 3:3-5; 3:16; 1 Tm 1:14; 6:15; 2 Tm
2:7; 2:22; 2:24; 3:11; 4:8; 4:17-18; 4:22; 1 P 2:13; 2 P 3:15.
atomiast
teraz podam wykaz prawie takich samych tekstów używających w NT słowa
Kyrios - Pan, które nie są cytatami miejsc ST zawierających tetragram, i w
których Przekład Nowego Świata tym razem postąpił inaczej niż powyżej,
bezpodstawnie zmieniając słowo Kyrios – Pan na słowo Jehowa:
Dz 7:60; 8:25;
9:31; 11:21; 12:24; 13:2; 13:11; 13:12; 13:49; 14:3; 14:23; 15:17 (2
razy); 15:35; 15:36; 15:40; 16:14; 16:15; 16:32; 18:25; 19:20; 21:14; 2 P
2:9; 2:11; 3:8; 3:9; 3:10; Jk 1:7; 1:12; 4:10; 4:15; 5:14; 5:15; 2 Tes
2:13; 3:1; 1 Tes 1:8; Kol 1:10; 3;13; 3:22; 3:23; 3:24 (tu kontekst
wyraźnie mówi o Panu jako Chrystusie a nie Jehowie – por. ostatnie zdanie
w Kol 3:24); Ef 5:17; 5:19; 6:4; 6:7 (2 razy); 6:8; 2 Kor 10:18; 1 Kor
4:4; 4:19; 7:17; 10:21 (2 razy); 10:22; 11:32; 16:7; 16:10; Rz 12:11;
14:4; 14:8 (3 razy).
Jest to
podejście wysoce niekonsekwentne, ponieważ jak widać w Przekładzie Nowego
Świata bez wyraźnych powodów raz słowo Pan w NT zastępuje się słowem
Jehowa a kiedy indziej nie. Jak widać jedynym kryterium jakie decydowało,
że tłumacze Przekładu Nowego Świata wpisywali lub nie tetragram do miejsc
nie będących cytatami z ST, były osobiste i samowolne upodobania tłumaczy.
Jan Lewandowski,
luty 2003
