Strona główna / Zagadnienia doktrynalne   /''Podpórki'' TS dla umieszczania...

Tematyczny spis wszystkich artykułów

 „Podpórki” Towarzystwa Strażnica dla umieszczenia w tekście NT imienia Bożego „Jehowa”

autor: Joanna Czapska

Świadkowie Jehowy w tekście Nowego Testamentu zamieszczają 237 razy imię Boże w formie “Jehowa”. W dodatku 1 w Piśmie Świętym w Przekładzie Nowego Świata (Brooklyn, 1997) tak uzasadniają oni wprowadzenie tego imienia

''Chcąc uniknąć wykraczania poza granice obowiązujące tłumacza i wdawania się w interpretacje tekstu, nadzwyczaj ostrożnie podeszliśmy do sprawy umieszczania imienia Bożego w Chrześcijańskich Pismach Greckich. Zawsze za podstawę braliśmy Pisma Hebrajskie; dla upewnienia się szukaliśmy też potwierdzenia w dostępnych hebrajskich przekładach Chrześcijańskich Pism Greckich'' (str. 1643).

Zgodnie z informacjami znalezionymi w New World Translation of the Holy Scruptures with References (Brooklyn, 1984) na stronach 9 i 10 owymi hebrajskimi przekładami Chrześcijańskich Pism Greckich są:
 

W wersji Chrześcijańskich Pism Greckich w Przekładzie Nowego Świata wydanej w 1950 (przytoczone za Świadkowie Jehowy – Głosiciele Królestwa Bożego, str. 609) powoływano się tylko na 21 takich przekładów, tj. od J1 do J21 (por. Kingdom Interlinear Translation, str. 28 - 31). 19 z tych tłumaczeń to pełne bądź częściowe przekłady Nowego Testamentu. Wiele z nich stanowi korekty poprzednich wersji. Jedno z nich, J20, jest konkordancją, ostatnie zaś - J21 - tłumaczeniem angielskim.

W przedmowie do Kingdom Interlinear Translation Towarzystwo Strażnica stwierdza, że wszystkie te wersje zostały sprawdzone w celu potwierdzenia naszej (czyli Towarzystwa Strażnica – przyp. JC) interpretacji. Innymi słowy są one tylko „potwierdzeniem” lub „poparciem”, nie stanowią zaś głównego dowodu.

Żaden uczony nie brałby pod uwagę takich dzieł, by stwierdzić, co mówią oryginalne greckie teksty. Gdyby w ciągu roku podczas następnych kilku lub kilkunastu lat powstawałyby dziesiątki tłumaczeń Nowego Testamentu zawierające „Jahwe”, „Jehowa” lub tetragram, nie dowodziłyby one, że oryginalne pisma, powstałe prawie 2000 lat temu, również je zawierały. Jak dotąd nie znaleziono żadnych manuskryptów, które zawierały by tetragram bądź imię Boże w formie „Jehowa” albo „Jahwe”, do czego przyznaje się również Towarzystwo Strażnica pisząc: ... w żadnym ze znanych nam dzisiaj starożytnych greckich manuskryptów ksiąg od Mateusza do Objawienia nie ma pełnego imienia Bożego (Imię Boże, które pozostanie na zawsze, Brooklyn, 1987, str. 23).

J1 – J19 – niepewne poparcie

Podczas analizy dziewiętnastu przekładów Nowego Testamentu na język hebrajski okazuje sie, że ich „wsparcie” nie jest tak solidne, jakby się to mogło na pierwszy rzut oka wydawać. . Kilka z nich to poprawione wersje poprzednich wydań, kilka zaś ma wspólnego tłumacza (zob. np. J13, 14, 16) lub wydawcę.

• J2, który został napisany przeciwko Chrześcijaństwu (Society, Manuscript and Belief in Early Egyptian Christianity, C.H. Roberts, str. 28)

• J7 został poprawiony na J8, a następnie jako, częściowo, występuje jako J10

• The London Jewish Society opublikowało J11, J13 oraz  J16. Tłumacze, którzy przygotowywali te publikacje brali również udział w pracach nad J14 i J15. To tłumaczy przyczyny zgodności pomiędzy J11, J13, J14, J15 oraz J16.

W ten sposób ilość źródeł stanowiących „poparcie” dla Towarzystwa Strażnica zmniejsza się.

W wielu wypadkach Towarzystwo Strażnica powołuje się hebrajskie przekłady, nawet gdy tylko dwa z nich zgadzają się z ich interpretacją tekstu. Nie ma żadnej wzmianki o tym, że pozostałe przekłady nie dostarczają poparcia w tych miejscach. Tak ma to np. miejsce w Dz 7:60, gdzie tylko J17 i J18 są cytowane (w Biblii z przypisami z 1984 roku odnajdujemy również odnośniki do J22, J23, jakkolwiek Kingdom Interlinear Translation takowych nie  zawiera).

Przekłady Nowego Testamentu, na jakie powołuje się Towarzystwo Strażnica, również nie są pewne. J2, który jako poprawiony został oznaczony jako J3, a następnie jako J4, najpierw jest podporą dla interpretacji Biblii Świadków Jehowy, następnie nią już nie jest, by znów stać się nią w innym miejscu. I tak tetragram użyty w Mt 1:20 jest poparty J3, ale nie J2 lub J4 (w Biblii z przypisami z 1984 odnajdujemy jednak już odnośnik do J4, odnośnika do J2 nadal brak). Użycie tetragramu w Mt 1:22 jest podpierane przez J2 oraz J3, lecz nie przez J4 (w 1984 werset ten jest już podparty tekstem J4).

W Chrześcijańskich Pismach Greckich z 1950 roku odnajdujemy 16 miejsc, gdzie Towarzystwo Strażnica wspiera swą interpretację Biblii tłumaczeniem J2, 9 – tłumaczeniem J3 oraz 12 – tłumaczeniem J4. Jeśli użycie tetragramu w tych „podpórkach”, jakimi są hebrajskie wersje Nowego Testamentu, byłoby tak znaczące, jak twierdzi Towarzystwo Strażnica, wtedy autorzy tych tłumaczeń na pewno przykładaliby większą wagę do dokładnego użycia go w tłumaczeniach.

Na uwagę zasługuje również to, iż wg Świadków Jehowy w J9 pojawia się  imię „Jehowa” (por. KIT, str. 21). Tymczasem w J9 używano tetragramu, a i on był umieszczony tylko w hebrajskiej kolumnie, ponieważ dla czytelników posługujących się łaciną był on niezrozumiały.

1984 NWT Translation with References (RBi8-E)

Wydana w roku 1984 Biblia w Przekładzie Nowego Świata z Przypisami rozszerza listę tłumaczeń Nowego Testamentu, stanowiących podparcie dla tłumaczenia Biblii dokonanego przez Towarzystwo Strażnica, z 21 do 27. Pełną ich listę, zaczerpniętą z tego właśnie tłumaczenia, przedstawiłam już na wstępie do artykułu. Jednak rozszerzenie tej listy o kolejne hebrajskie przekłady Nowego Testamentu zawierające JHWH, Jahwe czy nawet Jehowa nigdy nie będzie dostatecznym dowodem na ich istnienie w tekstach oryginalnych.

Na nieszczęście dla Towarzystwa Strażnica, po 34 latach intensywnych poszukiwań zdołano dostarczyć tylko kolejnych 6 odnośników „J”. Dwa z nich wydano po ukazaniu się edycji NWT z roku 1950. Pozostałe zostały opublikowane w 1863 (J24), 1900 (J25), 1533 (J26) i 1796 (J27). Zgodnie z Przedmową z edycji NWT z roku 1984, trzy z tych odnośników (J22, J23, J26) są w języku hebrajskim; języków pozostałych nie określono (patrz RBi8-E, str. 9-10).

Jakkolwiek lista przekładów Nowego Testamentu mających podpierać interpretację Towarzystwa Strażnica zwiększyła się z 21 do 27, to nadal nie wszystkie wersety zawierające w Przekładzie Nowego Świata imię „Jehowa” mają w nich swe solidne uzasadnienie. Oto lista wersetów, które są podparte najwyżej trzema takimi przekładami:

Tak więc w tekście Chrześcijańskich Pism Greckich odnajdujemy jedno miejsce, gdzie występuje imię Boże Jehowa, które nie ma uzasadnienia w żadnym z przekładów Nowego Testamentu, na które powołują się Świadkowie Jehowy. Dalej: 3 miejsca, gdzie istnieje tylko jedno uzasadnienie na umieszczenie tam tego imienia; 9 miejsc, gdzie znaleziono tylko dwie „podpórki” i 14 miejsc, gdzie podpierano się trzema przekładami. Oznacza to, że w wypadku 1Kor 7:17, wszystkie przekłady Nowego Testamentu przeczą Towarzystwu Strażnica, które umieszcza tam imię Jehowa, zaś w przypadkach pozostałych wersetów, gdy mamy do czynienia z wprowadzeniem imienia Bożego na karty Nowego Testamentu w Przekładzie Nowego Świata, przeczy temu odpowiednio 26, 25  oraz 24 przekłady oznaczone od J1 do J27.

W wydaniu z 1950 roku znajdowały się dwa fragmenty, dla których wtedy nie znaleziono uzasadnienia. Były to mianowicie Ef 6:8 oraz Kol 3:13. Jak widać po wstawieniu przez Świadków Jehowy tetragramu do 1Kor 7:17 (oraz w we wcześniejszym wydaniu ich NT z 1950, który bez żadnego podparcia umieszczał tetragram do Ef 6:8 oraz Kol 3:13) bez użycia do tego jakiejkolwiek podpórki z średniowiecznych przekładów NT, nie dla nich tak naprawdę znaczenia świadectwo jakichkolwiek przekładów. Gdyby Świadkowie Jehowy nie mieli do dyspozycji owych podpórek „J” również wstawiliby tetragram we wszystkich tych miejscach NT.

Można również pokusić się o porównanie, jak Towarzystwo Strażnica na przestrzeni lat uzasadniało zamieszczanie na łamach kart NT imienia Bożego.

Ilość pojawiania się poparcia ze strony „J”

W kilku przypadkach edycja z 1950 roku zawiera więcej odnośników do wyżej wymienionych tłumaczeń od J1 do J21 (mianowicie w J8, J12, J17, J18, J19, J20). Tak więc od roku 1984, tj. odkąd wydano New World Translation of the Holy Scruptures with References, powoływano się na przekłady zawierające w tekście Nowego Testamentu imię Boże o co najmniej 24 razy mniej (tylko dla J1 do J21; J22-J27 niż było to przytaczane w roku 1950).

Aby dodatkowo unaocznić, jak staranne jest Towarzystwo Strażnica w powoływaniu się na przekłady „J”, wspomnijmy chociażby fragment 1Pt 2:13, gdzie Kingdom Interlinear Translation i Large Print Edition z 1971 roku przytaczają J7, J8 oraz J14, zaś Biblia z przypisami z 1984 roku podaje już tylko J7 i J8.

Zastanawiające jest, że w 1Pt 2:13 mamy do czynienia z trzema (lub dwoma w 1984 roku) tłumaczeniami, które zawierają imię Boże w formie „Jehowa” (zobacz przypis do 1Pt 2:13 w New World Translation of the Holy Scruptures with References), zaś Towarzystwo Strażnica tego imienia tam nie umieszcza. Nie wahano się jednak wprowadzić imienia Jehowa w innych miejscach, gdzie było ono poparte dwoma (np. Rz 14:4 oraz tabela) lub trzema (np. Dz 2:47 oraz tabela) przekładami „J”. Imię to wprowadzono również w wielu innych miejscach, gdzie jest tylko jedno potwierdzenie ze strony przekładu „J” (patrz tabela) lub tam, gdzie brak go wcale (1Kor 7:17).

Zwróćmy uwagę również na Heb 1:10. Werset ten, w Biblii Towarzystwa Strażnica brzmi następująco: Oraz: „Tyś, Panie, na początku założył fundamenty ziemi i dziełem twoich rąk są niebiosa. Świadkowie Jehowy nie umieszczają w tym wersecie w miejscu słowa „Pan” imienia Jehowa, chociaż hebrajskie przekłady NT, które dla Świadków Jehowy stanowiły „podpórkę” do wstawiania w innych miejscach tetragramu, również i w tym miejscu go zawierają. Informuje nas również o tym przypis do Heb 1:10 w New World Translation of the Holy Scruptures with References.

Podobnie sytuacja ma miejsce w 1Pt 2:3. Tam również Świadkowie Jehowy nie umieszczają imienia Bożego zostawiając formę „Pan”, chociaż imię Boże występuje aż w 4 tłumaczeniach „J”, tzn. w J7, J8, J13 oraz w J14. Dodatkowo konkordancja J20 dostarcza poparcia na umieszczenie tam imienia Bożego.

Podsumowanie

Towarzystwo Strażnica samo przyznaje, że brak greckich manuskryptów, które potwierdziłyby chociażby w najmniejszym stopniu słuszność umieszczenia w tekście NT imienia „Jehowa”. Jednakże w swym przekładzie Biblii, oprócz dosłownego przytaczania wersetów ze Starego Testamentu, Świadkowie Jehowy powołują się również na inne przekłady Nowego Testamentu. Należy stwierdzić, bez względu na to, ile takich przekładów przytoczyłoby Towarzystwo Strażnica i jak często by się na nie powoływało, nie zmieni nic faktu, że żaden z nich nie pokrywa się z najstarszymi zachowanymi manuskryptami pism wchodzących w skład Nowego Testamentu. Najwcześniejszy z przekładów, jakie mają uzasadniać wprowadzenie JHWH na karty Chrześcijańskich Pism Greckich, pochodzi dopiero z XIV wieku po Chrystusie.

Jednak Świadkowie Jehowy nie wahają się stwierdzić, że za podstawę przy umieszczaniu imienia Bożego w Nowym Testamencie brali Pisma Hebrajskie, zaś w hebrajskich przekładach Chrześcijańskich Pism Greckich szukali tylko potwierdzenia (por. dodatek 1 w Piśmie Świętym w Przekładzie Nowego Świata, Brooklyn 1997, str. 1643). Świadkowie Jehowy zamieszczają imię Boże w miejscach, gdzie ono nie występuje (zob. Czy Brooklyn sfałszował Nowy Testament? ), pomijają je tam, gdzie cytowane są wersety ze Starego Testamentu zawierające tetragram (zob. Autorzy Nowego Testamentu ignorowali tetragram!) i potwierdzają swój przekład Pisma Świętego korzystając z wielu innych przekładów w sposób, który najbardziej im pasuje. Korzystanie przez nich z tych przekładów (oznaczonych jako J1 do J27) jest wybiórcze i wbrew swym deklaracjom nie świadczy o nie wdawaniu się w interpretację tekstu.

Joanna Czapska; wrzesień 2002