Rzetelność
Przekładu Nowego Świata – Jn 8:58
„Przekład Nowego Świata przyczynia się też do uświęcania
imienia Jehowy przez oddanie Jego natchnionych Pism jasnym, zrozumiałym
językiem, umożliwiającym czytelnikowi właściwe zrozumienie sensu.
Jest współczesny, prosty i w miarę możliwości konsekwentny pod
względem doboru odpowiedników; ponadto wiernie oddaje czynności lub
stany wyrażone poszczególnymi formami gramatycznymi czasowników
hebrajskich i greckich. To tylko niektóre cechy tego przekładu,
mającego możliwie najlepiej wyrazić we współczesnym języku piękno,
dobitność i sens oryginału”
JOANNA CZAPSKA
łaśnie w taki
sposób publikacja pt. Całe Pismo jest natchnione przez Boga i
pożyteczne (Brooklyn 1998, str. 327, 328) wypowiada się o zaletach
Przekładu Nowego Świata. Z przekładu tego korzystają miliony Świadków
Jehowy, jak również i osoby, które w ten czy inny sposób otrzymują kontakt
z tą społecznością. Świadkowie Jehowy są nieustannie przekonywani o
rzetelności Pisma Świętego w Przekładzie Nowego Świata (dalej w
skrócie NWT) (por. Strażnica z 1 marca 1991, str. 26-30).
Przekonuje się również Świadków Jehowy o tym, że ów przekład przyczynia
się „do lepszego zrozumienia Słowa Bożego” (Strażnica, 1951 rok, nr
2, z art. pt. Przekład Nowego Świata Chrześcijańskich Pism Greckich).
W obliczu wielu peanów pochwalnych na cześć Przekładu Nowego Świata
rodzi się pytanie: czy ów przekład jest rzeczywiście, jak próbują nam
zasugerować niektórzy, pozbawiony błędów i wolny od ulegania z góry
przyjętym założeniom? Człowiek szczery na pewno zapragnie znaleźć
odpowiedź na te pytania i sprawdzi rzetelność owego przekładu.
,,Ja jestem''
czy ,,Ja już byłem'' ?
rtykuł pod
takim właśnie tytułem autorstwa Włodzimierza Bednarskiego ukazał
się na łamach Brooklynu w marcu 2002 (kliknij). Niektórym mogłoby się wydawać, że
temat jest już opracowany i nie byłoby po co go kontynuować. Jednakże
Włodzimierz Bednarski w swym opracowaniu pominął kilka kwestii, na które
chciałabym zwrócić uwagę Czytelnika.
Przekład Nowego Świata oddaje interesujący nas werset z ewangelii
Jana następująco: „Jezus im rzekł: >>Zaprawdę, zaprawdę wam mówię:
zanim Abraham zaczął istnieć, ja już byłem<<.” (Jn 8:58, NWT,
wyróżnienia dodane). W miejscu, gdzie wyróżniono słowa w języku greckim
odnajdujemy frazę ego eimi. Co oznacza ten zwrot? Angielska
Strażnica z 15 lutego 1957 w pytaniach czytelników stwierdza, że „grecki
czasownik tu użyty, eimi, dosłownie występuje w czasie teraźniejszym”
(str. 126). Mamy zatem do czynienia ze zwrotem „ja jestem”, nie zaś „ja
byłem”, jak przedstawia to Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata.
Oto pełen wykaz wersetów z Chrześcijańskich Pism Greckich, gdzie w języku
greckim użyto słowa eimi:
Mt. 3:11; Mt. 8:8; Mt. 8:9; Mt. 11:29; Mt. 14:27; Mt.
18:20; Mt. 20:15; Mt. 22:32; Mt. 24:5; Mt.
26:22; Mt. 26:25; Mt.
27:24; Mt. 27:43; Mt. 28:20; Mk. 1:7; Mk. 6:50; Mk. 13:6; Mk. 14:62; Łk.
1:18; Łk. 1:19; Łk. 3:16; Łk. 5:8; Łk. 7:6; Łk. 7:8; Łk. 15:19; Łk.
15:21; Łk. 18:11; Łk. 19:22; Łk. 21:8; Łk. 22:27; Łk. 22:33; Łk. 22:58;
Łk. 22:70; Łk. 24:39; Jn. 1:20; Jn. 1:21; Jn. 1:27; Jn. 3:28; Jn. 4:26;
Jn. 6:20l; Jn. 6:35; Jn. 6:41; Jn. 6:48; Jn. 6:51; Jn. 7:28; Jn. 7:29;
Jn. 7:33;Jn. 7:34; Jn. 7:36; Jn. 8:12; Jn. 8:16;
Jn. 8:18; Jn. 8:23; Jn. 8:24; Jn.
8:28; Jn. 8:58; Jn. 9:5; Jn. 9:9;
Jn. 10:7; Jn. 10:9; Jn. 10:11; Jn. 10:14; Jn. 10:36; Jn. 11:25; Jn.
12:26; Jn. 13:13; Jn. 13:19; Jn. 13:33; Jn. 14:3; Jn. 14:6; Jn. 14:9; Jn.
15:1; Jn. 15:5; Jn. 16:32; Jn. 17:11; Jn. 17:14; Jn. 17:16; Jn. 17:24;
Jn. 18:5; Jn. 18:6; Jn. 18:8; Jn. 18:17; Jn. 18:25; Jn. 18:35; Jn.
18:37; Jn. 19:21; Dz 9:5; Dz 10:21; Dz 10:26; Dz 13:25; Dz 18:10; Dz
20:26; Dz 21:39; Dz 22:3; Dz 22:8; Dz 23:6;
Dz 25:10; Dz 26:15; Dz 26:29; Dz 27:23; Rz. 1:14; Rz. 7:14;
Rz. 11:1; Rz. 11:13; 1Kor.
1:12;
1Kor. 3:4; 1Kor. 9:1; 1Kor. 9:2;
1Kor. 12:15; 1Kor. 12:16; 1Kor.
13:2;1Kor.
15:9; 1Kor. 15:10; 2Kor. 12:10; 2Kor. 12:11; Flp. 4:11; Kol. 2:5;
1Tym. 1:15; Heb. 12:21; 1 Pt. 1:16; 2 Pt. 1:13; Obj. 1:8; Obj. 1:17;
Obj. 1:18; Obj. 2:23; Obj. 3:17; Obj.
18:7; Obj. 19:10; Obj. 21:6; Obj. 22:9; Obj. 22:16.
Spośród tych
131 miejsc przeważająca większość w przekładzie Nowego Świata, w
miejscu występowania zwrotu ego eimi, zawiera zwrot „ja jestem”
lub „jam jest”. Przypatrzmy się zatem tym wersetom, które w języku
polskim zawierają inne niż powyższe sformułowania, a powyższym wykazie
zostały wyróżnione. Nieoceniona w tym miejscu pomocą będzie The Kingdom
Interlinear Translation of the Greek Scriptures (KIT) wydane
również przez Towarzystwo Strażnica. Ukazuje to dobitnie występujący tam
zwrot I am (polskie: ja jestem), stanowiący transkrypcję
zwrotu ego eimi, co nie zawsze jest widoczne w polskim Przekładzie
Nowego Świata, gdzie często nie znajduje się owego zwrotu Ja jestem.
|
Werset |
KIT |
NWT (PNŚ) |
|
Mt 26:2 |
And being grieved very much they started to be saying to him one each
Not what I am Lord? |
Bardzo się tym zasmucili i każdy z nich począł do niego mówić: "Panie,
chyba nie ja?" |
|
Mt 26:25 |
Having answered but Judas the (one) giving over him said Not what I am,
Rabbi? He is saying to him You said. |
Odpowiadając na to, judasz, który zamierzał go zdradzić, rzekł: " To
chyba nie ja, Rabbi?" On rzekł do niego: "Sam to powiedziałeś".
|
|
J. 8:18 |
I am the bearing witness about myself also is bearing witness about me
the having sent me Father. |
Ja sam świadczę o sobie i świadczy o mnie Ojciec, który mnie posłał".
|
|
J. 8:58 |
Said to them Jesus Amen amen I am saying to YOU Before Abraham to
become I am. |
Jezus im rzekł: "Zaprawdę, zaprawdę wam mówię: zanim Abraham zaczął
istnieć, ja już byłem". |
|
Dz. 25:10 |
Said but the Paul Having stood upon the step of Caesar I am, where it
is necessary to be being judged. Jews nothing I have treated
unrighteously, as also you finer are knowing fully. |
Ale Paweł rzekł: "Stoję przed fotelem sędziowskim Cezara, gdzie
powinienem być sądzony. Nie wyrządziłem Żydom żadnej krzywdy, jak to i
ty bardzo dobrze wiesz. |
|
Dz. 27:23 |
stood beside for me to this night of the God of whom I am, to whom I
am rendering sacred service, angel |
Albo wiem tej nocy stanął przy mnie anioła Boga, do którego należę i
dla którego pełnię świętą służbę, |
|
1Kor. 1:12 |
I am saying but this that each (one) of YOU is saying I indeed I am of
Paul, I but of Apollos, I but Cephas, I but of Christ. |
Mam na myśli to, że każdy z was mówi: "Ja należę do Pawła", "A ja do
Apollosa", "A ja do Kefasa", "A ja do Chrystusa". |
|
1Kor. 3:4 |
Whenever for is saying anyone I indeed I am of Paul, different (one)
but I of Apollos, not men are YOU? |
Bo jeśli jeden mówi: "Ja należę do Pawła", a drugi mówi: "Ja do
Apollosa", to czy nie jesteście po prostu ludźmi? |
|
1Kor. 13:2 |
And if ever I may be having prophecy and I should know the mysteries
all and all the knowledge, and if ever I may be having all the faith
as-and mountains to be transplacing, love but not I may be having,
nothing I am |
I gdybym miał dar prorokowania i znał wszystkie święte tajemnice, i
posiadł całe poznanie, i gdybym miał całą wiarę, tak iżbym góry
przenosił, a miłości bym nie miał, byłbym niczym. |
|
Obj. 1:18 |
And the (one) living, - and I became dead (one) and look! Living I am
into the ages of the ages, - and I am having the keys of the death and
of the Hades. |
i żyjący; i byłem martwy, lecz oto żyję na wieki wieków i mam klucze
śmierci i Hadesu |
rzebadanie
tych wersetów w brzmieniu dosłownym (word-by-word – por. KIT, strona
tytułowa oraz str. 5) zamieszczonym w KIT pokazuje, że w 9 przypadkach
na 10 sens wypowiedzi w Przekładzie Nowego Świata nie zmienia się
pomimo oddania zwrotu ego eimi w inny sposób niż „ja jestem” lub
„jam jest”. Sens wypowiedzi został w Przekładzie Nowego Świata zmieniony
tylko i wyłącznie w Jn 8:58, gdzie z pełną rozwagą oddano ego eimi
jako „ja już byłem”, pomimo wzmianki w jednej ze Strażnic o tym, że
czasownik tu użyty występuje w czasie teraźniejszym (por. ang.
Strażnica z 15 lutego 1957, str. 126).
Przekład Nowego Świata ma z założenia wiernie oddawać „czynności lub stany
wyrażone poszczególnymi formami gramatycznymi czasowników hebrajskich i
greckich” (Całe Pismo..., str. 328). Jednakże tłumacze Przekładu Nowego
Świata w wersetach, gdzie Jezus po słowach „JA JESTEM” nie dodaje kim
jest, używają czasu teraźniejszego (por Jn 8:24, 8:28); czas
przeszły zastosowano tylko w wypadku Jn 8:58.
Ponadto na poparcie tłumaczenia wersetu Jn 8:58 Świadkowie Jehowy
przytaczają również kilka innych przekładów, w których zamiast czasu
teraźniejszego użyto czasu przeszłego. Ciało Kierownicze chce przekonać
czytelników, że przed nimi inni również oddawali Jn 8:58 w podobny sposób.
Wspomniana już przeze mnie angielska Strażnica z 15 lutego 1957 podaje
następujące przekłady wraz z brzmieniem tego wersetu:
1) Chas. Williams’ The New
Testament: “Then Jesus said to them, ‘I most solemnly say to you, I
existed before Abraham was born.’”
2) A. S. Lewis’ “The Four
Gospels” According to the Sinaitic
Palimpsest: “He said unto them, Verily, verily, I say unto you,
Before Abraham was, I have been.”
3) The Twentieth Century New
Testament: “‘Believe me,’ Jesus replied, ‘before Abraham was born
I was already what I am.’”
4) G. M. Lamsa’s The Modern New
Testament: “Jesus said to them, Truly, truly, I say to you,
Before Abraham was born, I was.”
5) Jas. Murdock’s The Syriac New
Testament: “Jesus said to them: Verily, verily, I say to you,
That before Abraham existed, I was.”
6) F. Pfaefflin’s Das Neue Testament
(German): “Jesus: ‘Before there was an Abraham, I was already there [war
ich schon da]!’”
7) C. Stage’s Das Neue Testament (German): “Jesus
said to them: ‘Truly, truly, I say to you: Before Abraham was born, I
was [war ich].’”
8) Nácar Colunga’s Nuevo Testamento
(Spanish): “Jesus answered: ‘In truth, in truth, I say to you: Before
Abraham was born, I was [era yo].’”
9) F. Delitzsch’s Hebrew New Testament and that by
Salkinson-Ginsburg both have the verb in the perfect form “I have been”
(haiithi) instead of in the imperfect form.
Pismo Święte w
Przekładzie Nowego Świata z przypisami dodatkowo podaje na stronie
1582 następujące przekłady:
10) A Translation of the
Four Gospels from the Syriac of
the Sinaitic Palimpsest, by Agnes Smith Lewis,
London, 1894: “before Abraham was, I have been”
11) The Curetonian Version of
the Four Gospels, by F.Crawford Burkitt, Vol. 1,
Cambridge, England, 1904: “before ever Abraham came to be, I was”
12) The Syriac New Testament
Translated into English from the
Peshitto Version, by James Murdock, seventh ed., Boston and
London, 1896: “before Abraham existed, I was” .
13) “The Old Georgian Version of the Gospel of John,”
by Robert P. Blake and Maurice Bričre, published in Patrologia
Orientalis, Vol. XXVI, fascicle 4, Paris, 1950: “before Abraham came
to be, I was”
14) Novum Testamentum . .
. Ćthiopice (The New Testament . . . in Ethiopic), by
Thomas Pell Platt, revised by F. Praetorius, Leipzig, 1899: “before
Abraham was born, I was”.
Dodatkowo
polska edycja Prowadzenia rozmów na postawie Pism (wydania z 1991 i
2001) powołuje się również na przekład Biblii Romaniuka, który oddaje ten
werset w następującym brzmieniu:
15)
Romaniuk: Odpowiedział im Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, nim
jeszcze pojawił się Abraham, Ja już byłem
wiadkowie Jehowy są w stanie przytoczyć
15 przekładów oddających zwrot eimi nie w czasie teraźniejszym,
lecz przeszłym. A ile przekładów Pisma Świętego jesteśmy w stanie podać,
które oddają zwrot eimi jako „ja jestem”?
(Zmniejszyliśmy czcionkę, żeby pomniejszyć długość wykazu)
1) King James Version
(1611/1796): Jesus said unto them,
Verily, verily, I say unto you, Before Abraham was, I am.
2) American Standard Version (1901): Jesus
said unto them, Verily, verily, I say unto you, Before Abraham was born,
I am.
3) New International Version (1984) (US): "I
tell you the truth," Jesus answered, "before Abraham was born, I am!"
4) New International Version (BR): "I tell
you the truth," Jesus answered, "before Abraham was born, I am!"
5) New American Standard Bible (1977): Jesus
said to them, "Truly, truly, I say to you, before Abraham was born, I
am."
6) New American Standard Bible (1995): Jesus
said to them, "Truly, truly, I say to you, before Abraham was born, I
am."
7) Revised Standard Version (1952): Jesus
said to them, "Truly, truly, I say to you, before Abraham was, I am."
8) New Revised Standard Version (1989): Jesus
said to them, "Very truly, I tell you, before Abraham was, I am."
9) New King James Version (1982): Jesus said
to them, "Most assuredly, I say to you, before Abraham was, I AM."
10) The Webster Bible (1833): Jesus said to
them, Verily, verily, I say to you, Before Abraham was, I am.
11) The Douay-Rheims 1899 American Edition:
Jesus said to them: Amen, amen, I say to you, before Abraham was made, I
AM.
12) Revised 1833 Webster Update (1995): Jesus
said to them, Verily, verily, I say to you, Before Abraham was, I am.
13) The Darby Bible (1884/1890): Jesus said
to them, Verily, verily, I say unto you, Before Abraham was, I am.
14) The Bible in Basic English (1949/64):
Jesus said to them, Truly I say to you, Before Abraham came into being,
I am.
15) Young’s Literal
Translation (1862/1898): Jesus said to
them, 'Verily, verily, I say to you, Before Abraham's coming--I am;'
16) The Revised Lutherbibel (1984): Jesus sprach
zu ihnen: Wahrlich, wahrlich, ich sage euch: Ehe Abraham wurde, bin ich.
17) Revidierte Edberfelder (1993) Jesus sprach
zu ihnen: Wahrlich, wahrlich, ich sage euch: Ehe Abraham war, bin ich.
18) Einheitsübersetzung (1980)
Jesus erwiderte ihnen: Amen, amen, ich sage euch: Noch ehe Abraham
wurde, bin ich.
19) Unrevidierte Elberfelder (1905) Jesus sprach
zu ihnen: Wahrlich, wahrlich, ich sage euch: Ehe Abraham ward, bin ich.
20) Luther Bibel (1912) Jesus sprach zu ihnen:
Wahrlich, wahrlich ich sage euch: Ehe denn Abraham ward, bin ich.
21) German Schlachter Version (1951) Jesus
sprach zu ihnen: Wahrlich, wahrlich, ich sage euch, ehe Abraham ward,
bin ich!
22) The New American
Bible: Jesus said to them, "Amen, amen, I
say to you, before Abraham came to be, I AM."
23) New Living Translation: Jesus answered,
"The truth is, I existed before Abraham was even born!"
24) The New Jerusalem Bible: Jesus replied:
In all truth I tell you, before Abraham ever was, I am.
25) Wulgata dixit eis Iesus amen amen dico vobis
antequam Abraham fieret ego sum
26) French Louis Segond (1910): Jésus leur dit:
En vérité, en vérité, je vous le dis, avant qu'Abraham fűt, je suis.
27) French Bible Jerusalem: Jésus leur dit : "
En vérité, en vérité, je vous le dis, avant qu'Abraham existât, Je Suis.
"
28) French Traduction cuménique de la Bible 1988:
Jésus leur répondit: «En vérité, en vérité, je vous le dis, avant
qu'Abraham fűt, Je Suis.»
29) French Bible en français curant 1997: Jésus
leur répondit: «Oui, je vous le déclare, c'est la vérité: avant
qu'Abraham soit né, ‹je suis›.»
30) French Version Darby (1885): Jésus leur dit:
En vérité, en vérité, je vous dis: Avant qu'Abraham fűt, je suis.
31) Nouvelle Edition Geneve (1979) Jésus leur
dit: En vérité, en vérité, je vous le dis, avant qu'Abraham fűt, je
suis.
32) La Biblia de Las Americas
(1986) Jesús les dijo: En verdad, en verdad
os digo: antes que Abraham naciera, yo soy.
33) Reina-Valera
Actualizada (1989) Les dijo Jesús: --De
cierto, de cierto os digo que antes que Abraham existiera, Yo Soy.
34) Reina_Valera (1909) Díjoles Jesús: De
cierto, de cierto os digo: Antes que Abraham fuese, yo soy.
35) Soadnish Reina Vaalera Revised 1960: Jesús
les dijo: De cierto, de cierto os digo: Antes que Abraham fuese, yo soy.
36) Biblia Tysiąclecia: Rzekł do nich Jezus:
Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Zanim Abraham stał się, Ja jestem.
37) Biblia Warszawska: Odpowiedział im Jezus: Zaprawdę, zaprawdę
powiadam wam, pierwej niż Abraham był, Jam jest.
38) Biblia Poznańska: Powiedział im Jezus: - Zaprawdę, zaprawdę
powiadam wam: Zanim Abraham się narodził, JAM JEST!
39) Pismo Święte Nowego Testamentu i Psalmy; Przekład Ekumeniczny:
Jezus im odpowiedział: Zapewnia, zapewniam was, zanim Abraham zaistniał,
Ja jestem.
40) Conservative Version: Jesus said to them,
Truly, truly, I say to you, before Abraham came to be, I am.
41) Kowalski: Jezus odrzekł im: "Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam:
Pierwej nim Abraham się stał, jam jest!"
42) Rotheram: Jesus said unto them-Verily,
verily, I say unto you: Before, Abraham, came into existence, I, am.
43) World English Bible: Jesus said to them,
"Most assuredly, I tell you, before Abraham came into existence, I AM."
44) Young: Jesus said to them, `Verily,
verily, I say to you, Before Abraham's coming -- I am;'
45) Green’s Literal Translation: Jesus said to
them, Truly, truly, I say to you, Before Abraham came to be, I AM!
46) Today's New International Version: "I tell
you the truth," Jesus answered, "before Abraham was born, I am!"
47) The Orthodocs Jewish Brit Chadasha (1996) (NT):
Rebbe, Melech HaMoshiach said to them, Omein, omein, I say to
you, before Avraham came into being, Ani hu.
Swego rodzaju ciekawostką jest, że nawet
wydane przez Towarzystwo Strażnica przekłady Pisma Świętego nie
potwierdzają słuszności takiego tłumaczenia Jn 8:58, jakie odnajdujemy w
Piśmie Świętym w Przekładzie Nowego Świata:
48) The Bible in Living English: Jesus said to
them “Verily, verily I tell you, before there was an Abraham I am
49) The Emphatic Diaglott: Jesus said to them;
Indeed, indeed I say to you, before Abram to have been born, I am.
Należy
zdać sobie sprawę, że powyższa lista nie jest pełna. Jej długość jest
ograniczona zarówno znajomością języków obcych autorki tego tekstu jak i
dostępem do wielu przekładów Biblii. Ponadto mijałoby się z celem
wskazywanie wszystkich przekładów, które używają w Jn 8:58 czasu
teraźniejszego. O wiele łatwiej jest znaleźć takie przekłady Pisma
Świętego, jakimi Towarzystwo Strażnica podpiera się wykazując słuszność
swych tez i zdać sobie sprawę, że wszystkie pozostałe przekłady
świadczą na niekorzyść Przekładu Nowego Świata.
Jak
zatem należy zapatrywać się na taką niekonsekwencję, z jaką się tu
spotykamy? Czy mamy wierzyć zapewnieniom, że Przekład Nowego Świata
ułatwia „czytelnikowi właściwe zrozumienie sensu” (Całe
Pismo..., str. 327) skoro tłumaczom brakło konsekwencji?
przedmowie do Pisma Świętego w Przekładzie Nowego Świata zawarto
wypowiedź tłumaczy, którzy czuli się wobec Niego (Boga – przyp. JC)
szczególnie odpowiedzialni, żeby jak najwierniej przekazać Jego myśli i
wypowiedzi (str. 5). Czy autorom się to udało? Autorka tekstu
skłania się ku wnioskowi, że Przekład Nowego Świata, wbrew
zamierzeniom jego tłumaczy, nie odzwierciedla sensu oryginału, jednakże
ostateczną opinię, po rozpatrzeniu przedstawionych tu faktów, pozostawia
się czytelnikowi.
Joanna Czapska; kwiecień 2003
