Strona główna / Omówienie wersetów / Czy zwrot...

Tematyczny spis wszystkich artykułów


 

Czy zwrot z Łk 23:43 w Przekładzie Nowego ¦wiata, istniał już w Starym Testamencie?

 

Każdy, kto lubi polemizować ze ¦wiadkami Jehowy [dalej ¦J], wie, że twierdz± oni, iż w Łk 23:43 Jezus miał rzekomo powiedzieć do łotra na krzyżu:

"A on Rzekł do niego: 'Zaprawdę mówię ci dzisiaj: Będziesz ze mn± w Raju" (Przekład Nowego ¦wiata – Biblia ¦J).

JAN LEWANDOWSKI

 

rawie każdy polemizuj±cy od czasu do czasu z ¦J wie, że taka interpunkcja w Biblii ¦J w Łk 23:43 sprawia, iż dzięki Towarzystwu Strażnica łotr do raju już nie zawitał. A przynajmniej nie tego samego dnia, kiedy rozmawiał z nim Jezus.

Polemi¶ci jednak nie daj± za wygran± i ż±daj± od ¦J dowodów na potwierdzenie takiej, a nie innej interpunkcji w Łk 23:43. Wiadomo bowiem, że w starożytnych manuskryptach greckich NT nie ma interpunkcji. Zatem polemi¶ci stosuj± wobec ¦J ż±danie, aby ci wskazali inne miejsce w NT, gdzie Jezus choć raz posłużył się zwrotem z interpunkcj± w wersji ¦J: „Zaprawdę mówię ci dzisiaj”.

Takiego zwrotu nie spotkamy jednak w żadnym innym miejscu NT. Tym samym ¦J nie maj± żadnego potwierdzenia dla swej interpunkcji użytej w Łk 23:43.

Niektórzy ¦wiadkowie Jehowy do tego stopnia s± zdesperowani tym faktem, że zaczęli takiego zwrotu szukać poza NT, czyli w ST.  I „znaleĽli”, a przynajmniej tak im się wydaje.

Przypatrzmy się temu, co znaleĽli ¦J na „potwierdzenie” swej interpunkcji w Łk 23:43.

Oto dwa przykładowe wersy z ST, które brzmi±:

„Mojżesz zwołał całego Izraela i rzekł do niego: Słuchaj, Izraelu, praw i przykazań, które ja dzi¶ mówię do twych uszu, ucz się ich i dbaj o to, aby je wypełniać” (Pwt Pr 5:1, Biblia Tysi±clecia –dalej BT)

o¶wiadczam wam dzisiaj, że na pewno zginiecie, niedługo zabawicie na ziemi, któr± idziecie posi±¶ć, po przej¶ciu Jordanu” (Pwt 30:18, BT)

akie wersy maj± pewnym ¦J „potwierdzać” prawidłowo¶ć interpunkcji zastosowanej w Łk 23:43 przez Biblię ¦J. W tym miejscu nasi domoro¶li bibli¶ci triumfuj± i piej± z rado¶ci. Mało tego, owi ¦J w tym miejscu nawet „wznie¶li się na wyżyny naukowo¶ci”, bowiem wymy¶lili swego rodzaju pojęcie maj±ce ich zdaniem trafnie definiować cał± ich powyższ± argumentację. Owo pojęcie to „retoryka semicka”. Poprzez pojęcie „retoryka semicka” odbiorca ich powyższej argumentacji ma rozumieć, że mówi±c rzekomo „Zaprawdę powiadam ci dzi¶” Jezus posłużył się „starotestamentaln± retoryk± semick± Mojżesza”.

Infantylizm i naiwno¶ć tej argumentacji s± jednak raż±ce aż do bólu.

Po pierwsze, wspomniane wyżej fragmenty ST pochodz± z Pięcioksięgu, a ten jak wiadomo powstał (wedle ¦J) prawie 1500 lat przed Chrystusem. Nawet dziecko wie, że każdy język przez ten czas potrafi się zmienić nie do poznania nie tylko w zakresie leksykalnym, ale w zakresie składni przede wszystkim.

Przykładowo, angielszczyzna przez zaledwie 300 lat zmieniła się do tego stopnia, że dzi¶ nie byłaby już zrozumiała dla przeciętnego Anglika.

Polszczyzna sprzed ok. 1000 lat jest dzi¶ zupełnie niezrozumiała dla współczesnego Polaka (wystarczy przywołać klasyczny przykład Bogurodzicy).

ewne zwroty w danym języku s± często charakterystyczne tylko dla jednego pokolenia. W języku polskim na przykład nikt z młodzieży już dzi¶ nie używa zwrotów tak charakterystycznych dla pokolenia swych rodziców, np. „szafa gra”, „morowy chłop”, „mowa trawa”, itd. Owszem, zwroty te mog± być zrozumiałe, czasem gdzie¶ zasłyszane, jednakże nie stosuje się ich już w¶ród współczesnej młodzieży na tak± skalę jak stosowało się w¶ród starszych pokoleń. A przecież dzieli nas tylko jedno pokolenie od tych, którzy takimi zwrotami posługiwali się regularnie. Nie trudno domy¶leć się w tym momencie, że następne pokolenie wyeliminuje całkowicie takie zwroty z użycia i z czasem drog± naturaln± zanikn± one zupełnie i pozostan± już tylko w starych słownikach języka polskiego.

W tym kontek¶cie przypisywanie Jezusowi powiedzeń Mojżesza zupełnie mija się z celem.

a tym jednak nie koniec polemiki z ¦J w tym temacie. Okazuje się bowiem, że Mojżesz wcale nie musiał powiedzieć „zaprawdę powiadam wam dzi¶”, jak chcieliby ¦J. Na grupie dyskusyjnej news:pl.soc.religia jeden z filologów zajmuj±cy się zawodowo językami semickimi podj±ł się rozbioru gramatycznego powyższych zdań z ST cytowanych przez ¦J, dokonuj±c profesjonalnej polemiki filologicznej. Poniżej wstawiamy tę polemikę, która z racji wysokiego poziomu zastosowanych argumentów filologicznych jest przez nas uważana za cenn± i godn± przechowania. Autorem polemiki jest człowiek ukrywaj±cy się za pseudonimem 1122. Oryginalny post z t± polemik± można zobaczyć tutaj. Tradycyjnie przypominam, że wypowiedzi poprzedzone ptaszkami >> lub ptaszkiem >, dla ułatwienia odróżnienia wypowiedzi oznaczaj± wypowiedzi dyskutanta poprzedzaj±cego poprzedni± wypowiedĽ (w tym momencie jest to wypowiedĽ SJ podpisuj±cego się jako qamil) aktualnego dyskutanta (w tym wypadku jest nim wspomniany 1122).

A teraz prezentujemy już wspomnian± polemikę.

qamil Fri, 5 Jul 2002 23:50:17 +0200 napisal:

>Stwierdzenie "mowie ci dzi¶" jest wyrażeniem retoryki semickiej, któr± jak
>najbardziej Jezus zastosował w swojej wypowiedzi. Znamy ja chyba najlepiej z
>wypowiedzi Mojżesza, który - podobnie jak Jezus - stal na progu swego życia.
>W tej doniosłej dla Izraelitów i Mojżesza chwili, prorok ten mówi:

>- "dzisiaj mówię do waszych uszu" (Powt.Pr.5:1)

Ale ci ¶wiadkowie potrafi± nama¶cić komu¶, kto się na tym nie zna.
Przypatrzmy się dokładniej, czy to rzeczywi¶cie podobna konstrukcja:

Łk 23:43:
soi lego: semeron met` emoy ese en to paradeiso
A B

mamy wiec cze¶ć A = soi lego (tobie mowie)
i w czę¶ci B zawarta jest informacja o czym Jezus mówi.

Szyk zdania jest prosty - najpierw A, potem B.

A jak to jest w podanych przez qamila przykładach?

(Pwt 5:1)
hebr: ha-mmiszpatim aszer anochi daver be-aznechem    ha-jjom.
praw       które ja     mówie do waszych uszu      dzi¶
B A

Tu mamy najpierw B (o czym mówi), potem A (orzeczenie), odwrotnie niż
u Łukasza.

W LXX mamy tu: 'krimata hosa ego lalo'

praw

które ja mowie.

Tu tez jest najpierw B, potem A, odwrotnie niż u Łukasza.

Jest to więc zupełnie inna konstrukcja.

IdĽmy dalej:

>"słów, które ci dzisiaj nakazuję" (Powt.Pr.28:14)

hebr: mikkal     hadbarim aszer anochi msauue attehem ha-jjom
wszystkich słów     które  ja     przykazuje wam  dzisiaj.

LXX:
panton   ton logon hon ego  entellomai
wszystkie   słowa  ktore ja  przykazuje
B A

Znowu mamy konstrukcje: A= przykazuje, B= to co przykazuje
w szyku BA, odwrotnie niż u Łukasza.

IdĽmy dalej:

>- "mówię wam dzisiaj" (Powt.Pr.30:18)

hebr: higgadti     le-chem hajjom    ki...
o¶wiadczam   wam     dzisiaj   że...

hebr: anangello soi semeron  hoti...
o¶wiadczam wam dzisiaj, że ...

Mamy więc tu wprawdzie szyk AB, ale jak widać konstrukcja w której
miedzy podmiotem, a dopełnieniem stoi okolicznik zdania A (semeron),
wymaga użycia spójnika 'że'.

W Biblii aramejskiej używanej od pocz±tku chrze¶cijaństwa w
patriarchacie Antiochii i na Bliskim Wschodzie mamy w Pwt 30:18:

hawut   -  chun jaumono  de...
wskazałem  wam   dzi¶,   że...

Natomiast inaczej jest w wersecie Łk 23:43:

Omar  le-h      jeszu` amin     omar  ano lo-ch      de
Mówi  do-niego  Jezus: zaprawdę mówię ja  do-ciebie, że

yaumono  `ami     tehue     ba-pardajso.
dzisiaj   ze mn±  będziesz   w -raju

Identycznie jak i w Peszitta.

Tłumaczenia aramejskie mówi± zgodnie u Łk 23:43.

Mówi do-niego Jezus: zaprawdę mówię do-ciebie, ze dzisiaj ze mn±
będziesz  w-raju.

Podczas gdy w Pw 30:18 mamy:

hebr: higgadti     le-chem hajjom    ki...
o¶wiadczam   wam     dzisiaj   że...

LXX:
anangello soi semeron  hoti...
o¶wiadczam wam dzisiaj, że...

aram: hawut   -  chun jaumono  de...
wskazałem  wam   dzi¶,  że...

Jak widać konstrukcje przytoczone przez qamila s± tylko pozornie
podobne do Łk 23:43.
A fałszerstwo ¶wiadków Jehowy pozostaje fałszerstwem.

Nie da się zaprzeczyć, ze ¶wiadkowie Jehowy, aby ratować swoje dogmaty
wprowadzili nie tylko inny przecinek, ale w ogóle zmienili szyk
zdania.
Pozdrawiam.
1122


Jan Lewandowski; czerwiec 2003

Strona istnieje dzięki uprzejmo¶ci Warsaw Internet Provider