Wiele
osób interesujących się problematyką ŚJ gubi się, gdy zastanawia
się nad strukturą władzy w Towarzystwie Strażnica. Momentami może
się wydawać, iż WTS bardziej przypomina znaną z Biblii ''wieżę
Babel,'' a niżeli klarowną i jasną w strukturze i działaniu
organizację.
WŁODZIMIERZ BEDNARSKI
jeszcze większe zakłopotanie wpada ten, kto dowiaduje się, że u ŚJ
istnieją trzy organizacje, z których każda ma swój 7-mio osobowy
zarząd. Angielskie nazwy tych trzech organizacji wymieniają na
pierwszych stronach prawie wszystkie książki ŚJ.
Zmiany
dokonywane w ich nazwach można prześledzić w książce „Świadkowie
Jehowy Głosiciele Królestwa Bożego” (s.229).
Oto te organizacje:
1.
„Pensylwańskie Towarzystwo Biblijne i Traktatowe - Strażnica”
(założone w 1881r. - pierwotna nazwa: „Towarzystwo Traktatowe -
Strażnica Syjońska”).
2. „Zarejestrowane Nowojorskie Towarzystwo Biblijne i Traktatowe
- Strażnica” (założone w 1909r. - pierwotna nazwa:
„Stowarzyszenie Kazalnicy Ludowej”).
3. „Międzynarodowe Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego”
(zarejestrowane w 1914r.).
Warto
tu jeszcze dodać, że nazwa „Świadkowie Jehowy” nie jest w USA
nazwą prawną lecz tylko określeniem nadanym głosicielom podczas
kongresu w 1931r. przez ich prezesa F.Rutherforda. Niewielu
dzisiejszych ŚJ o tym wie. Jeszcze mniej z nich wie, że z tych
trzech nazw wyłania się tylko jedno określenie dla ich głosicieli
tzn. „badacze”, a wielu osobom zdaje się, że od tej nazwy oni
odcięli się już dawno i na zawsze. (Niektórzy nazywają ich też
„towarzyszami” od słowa „Towarzystwo”.)
ajważniejszą
z wymienionych organizacji jest pierwsza, będąca ogólnoświatową i
tą zajmiemy się, choć wydawnictwo w Brooklynie jest w rękach
oddziału na USA tzn. tej drugiej. Te trzy oddzielne rejestracje
Świadków Jehowy mogą być przydatne w razie np. kłopotów prawnych
czy delegalizacji którejś z tych organizacji przez władze
państwowe (dwie z nich są zarejestrowane w innych stanach USA, a
trzecia w Londynie). (Nawet dziś Strażnica Nr 2, 2001 s.31
stwierdza: „Gdyby jakaś korporacja została rozwiązana urzędowym
dekretem, dzieło głoszenia i tak będzie kontynuowane”) W dwóch
pozostałych korporacjach prezesem była ta sama osoba co w
pensylwańskiej, ale pozostałymi członkami zarządu były często inne
osoby niż w głównej organizacji (np. od 1977r. w Nowym Jorku
wiceprezesem był M.Larson [ur.1915] Strażnica Nr 17,
1989 s.30).
le
co z Ciałem Kierowniczym ŚJ? Otóż do 1944r. nie było u ŚJ czegoś
takiego, co dziś nazywa się Ciałem Kierowniczym. Istniał tylko 7
osobowy zarząd wspomnianego Towarzystwa (prezes, wiceprezes,
sekretarz-skarbnik, zastępca sekretarza-skarbnika, 3 członków tzn.
dyrektorów). Strażnica Rok XCIII [1972] Nr 7 s.17
stwierdza, że „wyraźne wzmianki” o Ciele Kierowniczym ukazują się
od roku 1944. Natomiast Strażnica Nr 10, 1995 s.22 dodaje:
„Przez wiele lat Ciało Kierownicze Świadków Jehowy utożsamiano z
zarządem (...), a większość spraw spoczywała w rękach jego
prezesa”.
Wtedy
więc, Ciało Kierownicze miało umocowanie prawne. Taki stan rzeczy
trwał do 1971r. W tym roku prócz zarządu powołano „osobne” Ciało
Kierownicze, które stanowiło 7 osób z zarządu (prezes N.Knorr,
wiceprezes F.Franz, sekretarz G.Suiter,
M.Henschel, L.Swingle, T.Sullivan, J.Groh)
oraz 4 nowe osoby powołane już tylko do tego Ciała (nie wchodziły
one w skład zarządu) patrz Strażnica Rok XCIII [1972] Nr 7
s.15-22.
Jednym
z takich nowopowołanych był R.Franz, bratanek wiceprezesa
F.Franza , który w 1980r. opuści Ciało Kierownicze. Drugi
powołany, L.Greenlees, opuści Ciało tuż po 1984r. Pozostali
powołani to: G.Gangas i W.Jackson (Strażnica Rok
XCVI [1975] Nr 8 s.6).
Choć
wszyscy członkowie Ciała Kierowniczego byli sobie równi (co roku
inny z nich jest przewodniczącym) to jednak prezes i wiceprezes
Strażnicy byli uważani przez szeregowych ŚJ za najważniejszych, a
i z racji swych funkcji „honorowo” w Ciele dominowali. Strażnica
Nr 2, 2001 s.29 to potwierdza:
„Przez wiele lat prezes korporacji pensylwańskiej był zarazem
najważniejszym członkiem Ciała Kierowniczego”.
ormalnie
Ciało Kierownicze stało się nadrzędne w stosunku do zarządu
Towarzystwa Strażnica, ale ponieważ członkowie jego stanowili
większość w Ciele (7 do 4), więc wpływ jego na to Ciało był
wszechwładny. Pomimo to, Strażnica Rok XCIII [1972] Nr 7
s.20 tak opisuje zależność zarządu od Ciała Kierowniczego:
„Nie
chcą się przyczyniać do zaistnienia sytuacji, która by choć w
najmniejszym stopniu nasuwała myśl, że 'organ administracyjny'
włada i kieruje swym mocodawcą, którym jest ciało kierownicze,
reprezentując całą klasę 'niewolnika wiernego i rozumnego'.
Inaczej mówiąc nie dopuszczają do tego, żeby ogon merdał psem,
podczas gdy ma być na odwrót”.
opiero
gdy w 1974r. powiększono Ciało Kierownicze do 18 osób (z czego 7
osób z zarządu) stało się ono rzeczywiście jednostką nadrzędną,
nie tylko nad wszystkimi ŚJ, ale i nad zarządem. Oto powołani
kolejni członkowie: L.Barry, J.Booth, E.Chitty,
K.Klein, A.Schroeder, Ch.Fekel (Czech z
pochodzenia), T.Jaracz (Polak z pochodzenia), D.Sydlik
(syn polskiej emigrantki) - Strażnica Rok XCVI [1975]
Nr 8 s.6. W tym samym roku (1974r.) zmarł w Sullivan (ur. 1888).
Jednak nadal, jak podaje Strażnica Nr 10, 1995 s.22-3,
„większość spraw spoczywała w rękach” prezesa Towarzystwa
Strażnica, aż do 1976r., gdy utworzono w Ciele Kierowniczym sześć
komitetów, „którym powierzono opiekę nad określonymi dziedzinami
ogólnoziemskiego dzieła”.
zemu
powołano Ciało Kierownicze? Otóż dlatego, że ŚJ zauważyli, że ich
zarząd nie ma odpowiednika biblijnego, więc powołane Ciało (z
„honorowo” dominującym prezesem zarządu) miałoby być
odpowiednikiem kolegium apostolskiego z Piotrem, jako „rzecznikiem
Apostołów”(tak go nazwie Strażnica Nr 18, 1991 s.16).
Jest
też różnica jeśli chodzi o stanie się jednym z członków zarządu i
Ciała Kierowniczego. Do Ciała jest się powoływanym (zaproszonym)
przez pozostałych jego członków, zaś do zarządu jest się
wybieranym na okres 3 lat przez udziałowców (ok. 500 osób) na
dorocznym zebraniu Towarzystwa Strażnica (Strażnica Nr 6,
1990 s.18).
W
1944r. zadecydowano podczas zebrania władz Strażnicy, że
członkostwo w Towarzystwie nie będzie odtąd uzależnione „od wkładu
finansowego wpłacanego na rzecz tego Towarzystwa (...), liczba
członków miała być ograniczona i nie mogła przekraczać 500 osób” (Strażnica
Rok XCIII [1972] Nr 6 s.17). Od tej chwili: „Pieniądze (...) nie
powinny mieć nic wspólnego ze składem ciała kierowniczego
ziemskich Świadków Jehowy...” (Strażnica Nr 6, 1990 s.18).
Wg wcześniejszego zarządzenia o głosowaniu w korporacji, każdy
członek za darowanie Towarzystwu każdych 10$ mógł oddać jeden głos
(„Świadkowie Jehowy głosiciele...” s.228-9, 722).
d
1975r. zaczęli wymierać członkowie Ciała Kierowniczego: Groh
(w 1975r. - ur. 1905), prezes Knorr (w 1977r. - ur. 1905),
Fekel (w 1977r. - ur. 1897). Na ich
miejsce powołano zaś nowych: J.Barr, C.Barber,
M.Potzinger (Strażnica Rok XCIX [1978] Nr 3). Prezesem
został natomiast dotychczasowy wiceprezes F.Franz.
W 1979r. odszedł z Ciała Kierowniczego Chitty (ur.1898)
(ang. „Rocznik Świadków Jehowy 1980” s.257), a w 1980r.
R.Franz (ur.1923) (ang. „Nasza Służba Królestwa” Nr 8,
1980 s.2). Natomiast tuż po 1984r. opuścił Ciało Kierownicze
Greenlees (ur.1911), co zostało jednak przemilczane przez
Strażnicę (ostatni raz wspomniany w ang. Strażnicy z 1 XII
1984r. s.27).
Po 1980r. znów zmarło kilku członków Ciała Kierowniczego:
Jackson
(w 1981r. - ur.1901),
Suiter
(w 1983r. - ur.1908),
(brak zdjęcia) Potzinger (w 1988r. - ur.1904),
prezes
F.Franz (w 1992r. - ur.1893),
Gangas
(w 1994r. - ur.1896). Na prezesa wybrano w 1992r. Henschelaa
do Ciała został powołany w 1994r. G.Losch (ur.1941) (Strażnica
Nr 21, 1994).
Kiedy zmarli kolejni członkowie Ciała Kierowniczego:
Booth
(w 1996r. - ur.1903) i
Barry
(w 1999r. - ur.1916), powołano do niego w 1999r. 4 nowych,
szerzej nieznanych ŚJ. Oto oni: S.Herd, S.Lett,
G.Pierce, D.Splane (Strażnica Nr 1, 2000 s.29).
Nie podano jednak nawet kiedy urodzili się oni.
Prawdziwy przełom nastąpił jednak w październiku 2000r.
Strażnica Nr 2, 2001 s.31 podaje, że 7 października 2000r.
„pewni członkowie Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy dobrowolnie
zrezygnowali z funkcji członków zarządu i prezydiów wszystkich
korporacji” Towarzystwa Strażnica. Ta enigmatyczna informacja
dotyczyła też prezesa Henschela. „Na ich miejsce wybrano godnych
zaufania braci z klasy drugich owiec” (j/w.) - patrz też Strażnica
Nr 8, 2001 s.29.
Tym samym obniżyła się ważność osoby prezesa i członków zarządu
Strażnicy, którzy pochodzą z klasy ziemskiej i są mało znaczącymi
działaczami w stosunku do faktycznie sprawujących władzę członków
Ciała Kierowniczego ŚJ z klasy niebiańskiej. Ciekawe, że w
Strażnicy nie podano nawet nazwiska nowego prezesa, którym został
Don Adams (ur.ok.1925). To też świadczy o jego randze.
d
tego momentu Ciało Kierownicze przestało mieć jakiekolwiek
umocowanie prawne, bowiem członkowie tego Ciała przestali być
członkami zarządu, który ważny jest dla władz państwowych (nawet w
1990r., o ówczesnym Ciele, które wchodziło jeszcze wtedy w skład
zarządu Strażnica Nr 6, 1990 s.18 podawała: „Ciało Kierownicze nie
jest instrumentem prawnym”). Mają je zaś tylko członkowie nowego
zarządu z racji rejestracji Towarzystwa Strażnica wobec władz USA.
Obecnie więc w zarządzie znajdują się wyłącznie osoby z klasy
ziemskiej, a w Ciele Kierowniczym wyłącznie z klasy niebiańskiej.
Zarząd stał się dla ŚJ mało znaczącym organem, któremu podlega
drukowanie i wydawanie publikacji oraz innych materiałów (np.
filmy, kasety płyty CD). Natomiast o doktrynę ŚJ i politykę
organizacji dba Ciało Kierownicze. Warto wiedzieć, że do 1945r.
członkami zarządu mogli być też ŚJ z klasy ziemskiej (np.
wiceprezes Covington), ale później w zarządzie i Ciele
Kierowniczym mogli być już tylko ŚJ z klasy niebiańskiej. W 1945r.
Covington (ur.1911) zrezygnował z funkcji wiceprezesa i
przynależności do zarządu bo dyskwalifikowała go przynależność do
klasy ziemskiej („Świadkowie Jehowy głosiciele...” s.91).
Po powyższej reformie zmarli kolejni członkowie Ciała
Kierowniczego:
Klein
(w 2001r. - ur.1906)
Swingle
(w 2001r. - ur.1910) i były prezes
Henschel
(w 2003r. - ur.1920).
Oto aktualny (III 2003r.) skład Ciała Kierowniczego:
C,Barber (ur.1905)
A.Schroeder (ur.1911)
J.Barr (ur.1913)
D.Sydlik (ur.1919)
T.Jaracz (ur.1925)
G.Losch (ur.1941)
G.Pierce
D.Splane
S.Herd
S.Lett
Zwróćmy uwagę na to, że zarówno to, że w zarządzie zasiadali
członkowie Ciała Kierowniczego, jak i to, że w zarządzie nie ma
być obecnie członków Ciała Kierowniczego (a nawet ŚJ z klasy
niebiańskiej), potwierdzano odwołując się do Biblii! Oto
argumentacja Towarzystwa Strażnica:
|
Strażnica Rok XCIII [1972] Nr 7
s.19 |
Strażnica Nr 2, 2001 s.29 i 31 |
„Jak więc należy sobie tłumaczyć
okoliczność, że członkowie ciała kierowniczego wchodzą w
skład Zarządu korporacji pensylwańskiej? Dzieje się to za
wolą uprawnionych do głosowania członków Towarzystwa
Strażnica. Chcą oni trzymać się natchnionego Słowa
Bożego. Proszą Jehowę Boga przez Jezusa Chrystusa, aby
nimi kierował w sprawach wyboru członków Zarządu
Towarzystwa”.
* Uwaga! Do IX 1945r. Covington mógł być
nawet wiceprezesem ówczesnego zarządu, który było zarazem
Ciałem Kierowniczym, należąc przy tym do klasy ziemskiej(!).
Później już (do 2000r.) tylko klasa niebiańska mogła
zasiadać w obu gremiach („Świadkowie Jehowy głosiciele...”
s.91).
|
„Dziś jednak zachodzi pytanie, czy
istnieje jakiś biblijny powód, dla którego zarząd
Pensylwańskiego Towarzystwa Biblijnego i Traktatowego -
Strażnica musiałby się składać z członków Ciała
Kierowniczego? Otóż nie ma takiego powodu” (s.29).
„Nie ma też żadnego biblijnego powodu, by obstawać
przy tym, iż każdy członek zarządu korporacji prawnych
używanych przez Świadków Jehowy musi być namaszczonym
chrześcijaninem” (s.31).
|
onieważ
publikacje Towarzystwa Strażnica nie zawsze podawały aktualny
skład ogólnoświatowego zarządu pensylwańskiego (liczącego 7 osób)
czy Ciała Kierowniczego podaję fragmentaryczne dane zawarte w
polskich publikacjach.
Rok 1881 - W.Conley (prezes), Russell (sekretarz-skarbnik)
(„Świadkowie Jehowy głosiciele...” s.576), ???
Rok 1884 - Russell (prezes) („Świadkowie Jehowy
głosiciele...” s.576), ???
Rok 1896 - Russell (prezes), Mann (wiceprezes), Maria
Russell (sekretarz-skarbnik, do 1897r. w zarządzie) („Nowożytna
historia Świadków Jehowy” s.24), ???
Stan na 1916 - Russell (prezes), Van Amburgh (od 1902),
Rutherford, Ritchie, Rockwell, Wright, Hoskins. („Świadkowie
Jehowy głosiciele...” s.65)
Powołany w 1916r.: Pierson. („Świadkowie Jehowy głosiciele...”
s.65). Zmarł: Russell (w 1916r. - ur 1852).
Stan na 1917 - Rutherford (prezes od 1917), Pierson
(wiceprezes od 1917), Van Amburgh (sekretarz-skarbnik od 1917),
Ritchie, Rockwell, Wright, Hoskins („Świadkowie Jehowy
głosiciele...” s.65).
Stan na 1918 - Rutherford (prezes), Anderson (wiceprezes od
1918), Van.Amburgh (sekretarz-skarbnik), Macmillan, Spill, Bohnet,
Fisher („Świadkowie Jehowy głosiciele...” s.68).
Stan na 1939 - Rutherford (prezes), Wise (wiceprezes od
1919), Van.Amburgh (sekretarz-skarbnik), Sullivan (od 1932),
Riemer (powołany 1939 ???), ???
Stan na 1940 - Rutherford (prezes), Knorr (wiceprezes od
1940), Van.Amburgh (sekretarz-skarbnik), Sullivan, Riemer
(powołany 1939 ???).
Powołany w 1940r.: Covington.
Zmarł: Wise (1939 lub 1940).
Stan na 1942 - Knorr (prezes od 1942), Covington
(wiceprezes od 1942), Van.Amburgh (sekretarz-skarbnik), Sullivan,
Suiter (od 1941), Riemer; dane niepewne > Franz (od 1942?).
Powołany: Franz w 1942 ???
Zmarł: Rutherford (w 1942 - ur. 1869).
Stan na 1950 - Knorr (prezes), F.Franz (wiceprezes od
1945), Suiter (sekretarz-skarbnik od 1947), Riemer (zastępca
sekretarza-skarbnika), Swingle (od 1945), Sullivan, Henschel (od
1947 ???) („Świadkowie Jehowy głosiciele...” s.100).
Zrezygnował: Covington (w 1945r. - ur.1911). Zmarli:
Van.Amburgh (w 1947r. - ur.1864).
Stan na 1971 - Knorr (prezes), F.Franz (wiceprezes), Suiter
(sekretarz-skarbnik), Groh (zastępca sekretarza-skarbnika,
powołany w 1966), Henschel, Swingle, Sullivan.
Powołani w 1971r.: R.Franz, Gangas, Greenlees, Jackson
(Strażnica Rok XCVI [1975] Nr 8 s.6).
Zmarł: Riemer (w 1965r. - ur.1879).
Stan na 1974 - Knorr (prezes), F.Franz (wiceprezes), Suiter
(sekretarz-skarbnik), Groh (zastępca sekretarza-skarbnika),
Henschel, Swingle, R.Franz, Gangas, Greenlees, Jackson.
Powołani w 1974: Barry, Booth, Chitty, Fekel, Jaracz, Klein,
Schroeder, Sydlik (Strażnice: Rok XCVI [1975] Nr 8 s.6).
Zmarł: Sullivan (w 1974r. - ur. 1888).
Stan na 1977 - F.Franz (prezes od 1977), Henschel
(wiceprezes od 1977), Suiter (sekretarz-skarbnik), Swingle,
R.Franz, Gangas, Greenlees, Jackson, Barry, Booth, Chitty, Jaracz,
Klein, Schroeder, Sydlik.
Powołani w 1977r.: Barr, Barber, Potzinger (Strażnica Rok XCIX
[1978] Nr 3).
Zmarli: Groh (w 1975r. - ur. 1905), Knorr (w 1977r. - ur.
1905), Fekel (w 1977r. - ur. 1897).
Strażnica zaprzestaje podawać kto jest członkiem zarządu (za
wyjątkiem prezesa i sekretarza-skarbnika) i jakie pełni funkcje w
nim.
Stan na 1994 - Henschel (prezes od 30 XII 1992), Swingle
(sekretarz-skarbnik od 1984), Barry, Booth, Jaracz, Klein,
Schroeder, Sydlik, Barr, Barber. Kto wiceprezesem???
Powołani w 1994r.: Losch (Strażnica Nr 21, 1994).
Zmarli: Jackson (w 1981r., ur.1901), Suiter (w 1983r.,
ur.1908), Potzinger (w 1988r., ur.1904), F.Franz (w 1992r.,
ur.1893), Gangas (w 1994r., ur.1896).
Odeszli: Chitty (w 1979r., ur.1898), R.Franz (w 1980r.,
ur.1923), Greenlees (tuż po 1984r., ur.1911).
Stan na 2003 - Jaracz, Schroeder, Sydlik, Barr, Barber,
Losch.
Powołani w 1999r.: Herd, Lett, Pierce, Splane (Strażnica Nr 1,
2000 s.29).
Zmarli: Booth (w 1996r., ur.1903), Barry (w 1999r., ur.1916),
Klein (w 2001r., ur.1906) Swingle (w 2001r., ur.1910), Henschel (w
2003r., ur.1920).
Strażnica nie podała składu zarządu (prezes Adams od 2000).
ragnąłbym
zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię - na długowieczność
członków Ciała Kierowniczego. Czyżby Towarzystwo Strażnica
selekcjonowało swych wybrańców pod tym względem? Czy może posiada
jakieś swoje tajemnice dotyczące odpowiedniego odżywiania, diety?
Czy może oferuje specjalną opiekę medyczną i bezstresowy styl
życia dla swych prominentów? A może w tak długim życiu
podtrzymywała ich nadzieja, że zanim wymrze ich pokolenie nastąpi
koniec? Te pytania pozostaną bez odpowiedzi ale popatrzmy jak
długo kilku z nich żyło, czy żyje nadal. Oto dwunastka członków
Ciała przedstawiona na fotografiach w książce „Świadkowie Jehowy
głosiciele Królestwa Bożego” (s.116):
|
Żyjący: |
Zmarli: |
Barber (ur.1905)
ma już 98 lat
Schroeder (ur.1911) ma już 92 lata
Barr (ur.1913) ma już 90 lat
Sydlik (ur.1919) ma już 84 lata
Jaracz (ur.1925) ma już 78 lat |
F.Franz
(1893-1992) - 99 lat
Gangas (1896-1994) - 98 lat
Klein (1906-2001) - 95 lat
Booth (1903-1996) - 93 lata
Swingle (1910-2001) - 91 lat
Pozostali, zmarli ostatnio, też przekroczyli 80 lat życia (Barry
1916-1999; Henschel 1920-2003). |
eksty
źródłowe:
Życiorysy większości członków zarządu i Ciała Kierowniczego:
Russell - „Świadkowie Jehowy głosiciele...” s.42-64
Rutherford - „Świadkowie Jehowy głosiciele...” s.67
Knorr - Strażnica Rok XCVIII [1977] Nr 20 s.15; „Świadkowie Jehowy
głosiciele...” s.91
F.Franz - Strażnice: Rok CVIII [1987] Nr 18 s.20-7; Nr 6, 1993
s.31-2; „Świadkowie Jehowy głosiciele...” s.111
Henschel - Strażnica Nr 16, 2003 s.31
Gangas - Strażnica Nr 23, 1994 s.31
Potzinger - Strażnica Nr 1, 1989 s.31
Schroeder - Strażnica Rok CIX [1988] Nr 12 s.19-26
Sydlik - Strażnica Rok CVII [1986] Nr 1 s.21-6
Barr - Strażnica Rok CVIII [1987] Nr 21 s.23-8
Booth - Strażnice: Rok CV [1984] Nr 21 s.18-24; Nr 12, 1996 s.32
Klein - Strażnice: Rok CVI [1985] Nr 14 s.21-8; Nr 9, 2001 s.31
Fekel - Strażnica Rok XCVIII [1977] Nr 18 s.20-1
Sullivan - Strażnica Nr 22, 1966 s.7-10
Suiter - Strażnica Rok [1984] Nr 7 s.12-19
Swingle - Strażnica Nr 13, 2001 s.31
Riemer - Strażnica Nr 9, 1969 s.11-2
Barry - Strażnica Nr 19, 1999 s.16-7
Jackson - ang. Strażnica 15 II 1982 s.15
Barber - ang. Strażnica 15 VIII 1982 s.10-4
Chitty - ang. Strażnica 15 II 1963 s.118-20
Jaracz - brak życiorysu w publikacjach ŚJ
Van.Amburgh - krótkie wspomnienie, Strażnica Rok [1984] Nr 7
s.17-8
Covington - krótka wzmianka, „Świadkowie Jehowy głosiciele...”
s.91-2
Groh - ang. Strażnica 15 III 1975 s.190
Greenlees - brak życiorysu w publikacjach ŚJ
R.Franz - brak życiorysu w publikacjach ŚJ
Oto co podaje o R.Franzu ang. „Skorowidz do publikacji
Towarzystwa Strażnica 1930-1985” (hasło: Franz, Raymond V.): „termination
of service as member of the Governing Body and Bethel family”.
Oto słowa z ang. Naszej Służby Królestwa Nr 8, 1980 s.2
dotyczące Raymunda Franza i jego odejścia z Ciała Kierowniczego: „This
is a notification that Raymond Victor Franz is no longer a member
of the Governing Body and of the Brooklyn Bethel family as of May
22, 1980”.
Oto co podaje o Chittym ang. „Skorowidz do publikacji
Towarzystwa Strażnica 1930-1985” (hasło: Chitty, Ewart C.): „resignation
from Governing Body”.
Oto słowa ang. „Rocznika Świadków Jehowy 1980” s.257: „In
the past year Ewart C. Chitty resigned, so that at present there
are 17 members of this body”.
Kwestie dotyczące zarządu Towarzystwa Strażnica i Ciała
Kierowniczego szeroko poruszają też następujące publikacje ŚJ:
Strażnica Rok XCIII [1972] Nr 7 s.15-22, art. „Ciało Kierownicze w
odróżnieniu od korporacji prawnej”.
Strażnica Nr 6, 1990 s.14, 17-19.
„Świadkowie Jehowy głosiciele...” s.228-9.
Strażnica Nr 2, 2001 s.28-31, art. „Ciało Kierownicze a korporacja
prawna - na czym polega różnica”.
Włodzimierz Bednarski, październik 2003